ทีมข่าวอิศรา
โต๊ะข่าวภาคใต้ สถาบันอิศรา

          ศาลจังหวัดสงขลามีคำสั่งในคดีไต่สวนการตาย "เหยื่อสลายม็อบตากใบ 78 ชีวิต" หลังเหตุการณ์ผ่านไปร่วม 5 ปี ศาลชี้ทั้ง 78 คนตายเพราะขาดอากาศหายใจ ไม่พบหลักฐานการกระทำอย่างอื่นหรือเกิดเหตุร้ายใดๆ กับผู้ตาย ส่วนการขนผู้ชุมนุมขึ้นรถยีเอ็มซี เป็นความจำเป็นแห่งสภาพการณ์เท่าที่เอื้ออำนวยได้ในขณะนั้น และเจ้าพนักงานก็ปฏิบัติราชการตามหน้าที่ แม้จะมีภาพบุคคลแต่งกายคล้ายเจ้าหน้าที่ทำร้ายผู้ชุมนุม แต่เชื่อเป็นการกระทำโดยพลการ "อังคณา" เผยญาติผู้สูญเสียผิดหวัง เตรียมประสานสภาทนายความฟ้องแพ่งหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง

          ศาลจังหวัดสงขลา มีคำสั่งเมื่อวันที่ 29 พ.ค.2552 ในคดีไต่สวนการตายจากกรณีสลายการชุมนุมบริเวณหน้า สภ.ตากใบ จ.นราธิวาส ทำให้มีผู้เสียชีวิตรวม 78 ศพ ตามที่พนักงานอัยการจังหวัดปัตตานี กับนางสีตีรอกายะ สาแล๊ะ และพวกรวม 78 คน เป็นโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดปัตตานี ให้ไต่สวนเพื่อหาสาเหตุการตาย พฤติการณ์ และสถานที่ตายของ นายมาหามะ เล๊าะกาบอ กับพวกรวม 78 คน ที่เสียชีวิตหลังเหตุการณ์สลายการชุมที่หน้า สภ.ตากใบ เมื่อวันที่ 25 ต.ค.2547 เพราะเป็นการเสียชีวิตระหว่างการควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ 

          คำสั่งของศาลสรุปว่า ศาลพิเคราะห์ว่าในวันเกิดเหตุ เจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องร่วมกันสลายการชุมนุมและควบคุมผู้ร่วมชุมนุมขึ้นรถไปยังค่ายอิงคยุทธบริหาร อ.หนองจิก จ.ปัตตานี ตามความจำเป็นแห่งสภาพการณ์เท่าที่เอื้ออำนวยได้ในขณะนั้น อันเป็นการปฏิบัติตามหน้าที่ แม้ปรากฏภาพเหตุการณ์จากวีซีดีว่า บุคคลที่แต่งกายคล้ายเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าสลายการชุมนุมบางคนทำร้ายผู้ชุมนุมก็ตาม เชื่อว่าเป็นการกระทำของบุคคลดังกล่าวโดยพลการ 

          เมื่อไม่ปรากฏว่า หลังจากผู้ตายทั้ง 78 คนและผู้ร่วมชุมนุมที่ถูกควบคุมตัวขึ้นรถยนต์บรรทุกนำส่งค่ายอิงคยุทธบริหารจนแล้วเสร็จ มีการกระทำต่อผู้ตายทั้ง 78 คนหรือผู้ร่วมชุมนุมที่ถูกควบคุมตัวหรือเกิดเหตุร้ายอย่างอื่นกับผู้ตายทั้งหมด จึงสรุปได้ว่าผู้ตายทั้ง 78 คนตายที่ค่ายอิงคยุทธบริหาร เหตุและพฤติการณ์ที่ตายคือขาดอากาศหายใจระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งปฏิบัติราชการตามหน้าที่ 

          อนึ่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 กำหนดให้พนักงานอัยการต้องยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อไต่สวนกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยการกระทำของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ ทั้งนี้เพื่อความเป็นธรรมของผู้ตายและครอบครัว 

          ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การอ่านคำสั่งของศาลจังหวัดสงขลาในคดีไต่สวนการตายครั้งนี้ มีญาติผู้สูญเสียเดินทางไปร่วมรับฟังอย่างพร้อมเพรียง และมี นางอังคณา นีละไพจิตร ประธานคณะทำงานยุติธรรมเพื่อสันติภาพ ไปร่วมสังเกตการณ์ด้วย

          ภายหลังรับทราบคำสั่งศาล นางอังคณา กล่าวว่า ญาติผู้สูญเสียรู้สึกผิดหวังที่ศาลชี้ว่าผู้เสียชีวิตทั้งหมดเสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจ ไม่ใช่ข้อบกพร่องจากการขนย้ายของเจ้าหน้าที่ อย่างไรก็ดี ส่วนตัวเห็นว่ามีข้อเท็จจริงอีกหลายประเด็นที่ศาลไม่ได้หยิบมาพิจารณา เช่น การขนย้ายผู้ชุมนุมด้วยวิธีถอดเสื้อ มัดมือไพล่หลัง และขนขึ้นรถยีเอ็มซีในลักษณะเรียงทับซ้อนกันหลายๆ ชั้น หรือกรณีที่ผู้เสียชีวิตหลายรายมีร่องรอยคล้ายถูกทำร้าย ฉะนั้นจะหารือกับสภาทนายความเพื่อยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งกับหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องกับการสลายการชุมนุมต่อไป