| กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ของดีที่ต้องรอการพิสูจน์ ? |
| เขียนโดย Administrator | |||
| วันศุกร์ที่ 25 กรกฏาคม 2551 เวลา 21:07 น. | |||
|
เพื่อตอกย้ำนโยบายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองที่ดำเนินการมาตั้งแต่ในสมัยรัฐบาลพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ที่ผ่านมา นพ.สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี รองรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงเป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการ ทิศทางการขับเคลื่อนนโยบายกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ โดยมี ตัวแทนจากชุมชน คณะกรรมการระดับจังหวัด เครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน ตัวแทนจากธนาคาร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมประชุมอย่างคับคั่ง ภายในงานมีพิธีกดปุ่มโอนเงินให้กับกองทุนหมู่บ้านชุดที่ 2 จำนวนประมาณ 900 กว่าล้านบาท จากหมู่บ้านที่ตั้งใหม่ 1,600 หมู่บ้าน ทำให้ขณะนี้มีกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองทั่วประเทศรวมทั้งสิ้น 78,013 กองทุน ประกอบด้วย กองทุนหมู่บ้าน 73,821 กองทุน กองทุนชุมชนเมือง 3,454 กองทุน และกองทุนชุมชนทหารอีก 738 กองทุน ทั้งนี้รัฐบาลมีการจัดสรรและโอนเงินครั้งแรกไปแล้วเมื่อ 25 กรกฎาคม 2544 เป็นวงเงิน 78,000 ล้านบาท ส่งให้ 7 ปีที่ผ่านมา เกิดการหมุนเวียนเงินในระบบ ราว 700,000 ล้านบาท รวมถึงเกิดการสร้างอาชีพและรายได้ในชุมชนต่างๆทั่วประเทศ นพ. สุรพงษ์ กล่าวถึงนโยบายกองทุนหมู่บ้านว่า แนวคิดนี้เป็นที่ยอมรับของประเทศต่างๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะสหประชาชาติที่มองว่าจะเป็นเครื่องมือแก้ปัญหาความยากจนได้อีกทางหนึ่ง เพราะทำให้คนจนเข้าถึงอาชีพและสร้างรายได้ รัฐบาลจึงมุ่งเน้นพัฒนากองทุนหมู่บ้านให้มีความเข้มแข็งมากที่สุด “การดำเนินการกองทุนหมู่บ้าน มีสมาชิกครอบคลุม 12.8 ล้านคน ส่วนเงินกองทุนขณะนี้มีจำนวน 1.3-1.4 แสนล้านบาท เมื่อนำไปใช้จ่ายก่อให้เกิดการหมุนเวียนในระบบถึง 700,000 ล้านบาท มีสมาชิกภาคครัวเรือน จำนวน 10 ล้านรายที่กู้ไปใช้ด้านต่างๆ อาทิ ร้อยละ 84 ใช้ในภาคการผลิต ร้อยละ 16 ค้าขาย ร้อยละ 3.6 อุตสาหกรรมชุมชน ร้อยละ 2.8 ภาคบริการ ร้อยละ 1.7 สำรองเหตุฉุกเฉินทางการเงิน ร้อยละ 1.2 ใช้ในกิจการอื่น ๆ จากที่ดำเนินการมา 7 ปี มีการชำระคืนตรงตามกำหนดร้อยละ 94-96 มีหนี้เสียเพียงร้อยละ 4-6 เท่านั้น” รองนายกรัฐมนตรี กล่าวและว่าสำหรับกรณีที่มีการออกมาพูดว่ากองทุน มีปัญหาเป็นการพูดที่พบปัญหาเพียงบางส่วน แต่ไม่ได้ครอบคลุมผลงานของกองทุนทั้งหมด เพราะนโยบายนี้ก่อให้เกิดการจ้างงาน ช่วยให้มีเงินทุนหมุนเวียนอยู่ในชุมชนเป็นจำนวนมาก
หลักสูตรบริหารกองทุน เสียงเรียกร้องจากรากแก้ว ในงานเดียวกัน มีการระดมความเห็นของผู้เข้าร่วมสัมมนาเกี่ยวกับการดำเนินงานกองทุน ซึ่งมีการแบ่งย่อยหัวข้อสนทนา ประกอบด้วย 5 หัวข้อ ได้แก่ 1. ทิศทางการจัดการความรู้ กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง 2. การเพิ่มศักยภาพของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองให้เป็นแหล่งเงินทุนหมุนเวียนในการลงทุนแก่ประชาชนในชุมชน 3. การพัฒนากองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ยกระดับเป็นสถาบันการเงินชุมชน ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 4. กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองกับการจัดการระบบสวัสดิภาพและสวัสดิการของหมู่บ้านและชุมชน 5.กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองกับการเชื่อมโยงงานนโยบายอื่นๆ เพื่อแก้ไขปัญหาในระดับฐานรากของรัฐบาล
จากการพูดคุยแต่ละกลุ่มสรุปได้ว่า กองทุนของแต่ละชุมชนนั้นต้องการการสนับสนุนในการแลกเปลี่ยนความรู้ทางด้านการบริหารจัดการ จัดฝึกอบรมกับสมาชิกกองทุนในทุกด้าน ฝึกความเป็นผู้นำ ฝึกการจัดทำบัญชี และรัฐต้องให้การแนะนำอย่างใกล้ชิด รวมถึงถ่ายทอดความรู้ให้แก่คณะกรรมการ โดยให้จัดทำกองทุนหมู่บ้าน ขึ้นเป็นหลักสูตรระดับชุมชนในการเป็นกลไกถ่ายทอดความรู้ เปิดโอกาสให้คนในชุมชน ร่วมแสดงความคิดเห็น มิให้จำกัดเพียงสมาชิก เพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้กับกองทุนหมู่บ้านเพื่อระดมเงินทุนจากประชาชนในชุมชน มีการกำหนด อัตราดอกเบี้ยในสัดส่วนที่เหมาะสม อาทิ มีการปันผล เพิ่มเงินกองทุน เน้นวินัยการออม ผ่านการถือหุ้น เพิ่มระยะเวลาการยืม สนับสนุนเครือข่ายมีสถานภาพนิติบุคคล เพื่อความคล่องตัวและเข้มแข็งในการพัฒนาศักยภาพกองทุน ให้เครือข่ายมีบทบาทมากขึ้น มีการประเมินทุกระยะ เพื่อทราบถึงความก้าวหน้า รวมถึงการแลกเปลี่ยนพูดคุยเพื่อให้แต่ละชุมชนมีทิศทางในการดำเนินงานเป็นทิศทางเดียวกัน สร้างทักษะการบริหารแบบบูรณาการ โดยเสนอให้มีการบริหารผ่านมติประชาคม ยกระดับให้สมาชิกมีส่วนร่วม และเชื่อมโยงระหว่างกองทุนหมู่บ้านกับนโยบายระดับชาติ เพิ่มสวัสดิการให้แก่สมาชิก อาทิ ทุนการศึกษา ทุนรับขวัญนาค ทุนผู้สูงอายุ มีการจัดตั้งกองทุนประกันการเสี่ยง หน่วยกู้ภัยชุมชน นอกจากนี้กองทุนหมู่บ้านบางแห่งยังมีปัญหาในเรื่องของการจัดระเบียบงานที่ชัดเจน การทำงานที่โปร่งใส การจัดสรรเงิน การขยายระยะเวลากู้เงิน รวมถึงพื้นที่ในการตั้งสำนักงานกองทุน ปัญหาเหล่านี้คือบันไดที่จะนำกองทุนให้ก้าวไปสู่เป้าหมายที่วางไว้ได้สำเร็จ หากถูกนำไปดำเนินการ {mosimage} ก้าวต่อไปของทุนหมู่บ้าน ไม่เพียงแค่รายได้ แม้จะดำเนินการเป็นปีที่ 7 หากแต่นโยบายกองทุนหมู่บ้านยังคงถือเป็นนโยบายที่อยู่ในกระแสสนใจ โดยเฉพาะในคนชุมชนท้องถิ่น เนื่องด้วยมีส่วนเกี่ยวข้องกับนโยบายดังกล่าวนี้อย่างชัดเจน ยิ่งโดยเฉพาะในสถานการณ์ทางการเมืองที่เชี่ยวกราก หากนโยบายกองทุนหมู่บ้านประสบความสำเร็จก็ถือว่าเป็นตัวเรียกคะแนนเสียงให้แก่ขั้วการเมืองที่ริเริ่มนโยบายอย่างดี ถึงอย่างไรประชาชนจะเป็นผู้ตัดสินเองถึงความสำเร็จของนโยบายนี้ ซึ่งแนวทางขับเคลื่อนนโยบายกองทุนหมู่บ้านที่ถูกต้องนี้ นายเอ็นนู ซื่อสุวรรณ รองผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตร (ธ.ก.ส.) กล่าวว่า ต้องเน้นที่ความโปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยเฉพาะหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เป็นแนวบริหารจัดการ รวมถึงกองทุนหมู่บ้านควรนำระบบการจัดสวัสดิการชุมชนมาเป็นแรงจูงใจในการสร้างวินัยทางการเงินให้แก่สมาชิกที่กูยืมเงินจากกองทุน ทั้งนี้กองทุนหมู่บ้านที่มีความแข้มแข็ง ต้องให้ความสำคัญการปล่อยสินเชื่อที่จะไม่ทำให้เกิดหนี้เสีย เพิ่มการออมของสมาชิกซึ่งจะเป็นรากฐานที่เข้มแข้งของกองทุนหมู่บ้านระยะยาว เช่นเดียวกับรศ.ดร.ประยงค์ เนตยารักษ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า กองทุนหมู่บ้านถือเป็นรูปแบบการพัฒนาชุมชนที่เหมาะสมที่สุดในขณะนี้ แต่การวัดความสำเร็จของกองทุนนั้นไม่ได้อยู่ที่รายได้เพียงอย่างเดียว ควรวัดในมิติที่สมาชิกมีองค์ความรู้แก้ปัญหาตัวเองเพิ่มได้หรือไม่ และกองทุนมีหน้าที่จัดสวัสดิการให้แก่คนด้อยโอกาส อาทิ ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และเด็ก รวมถึงคนจนที่ไม่มีที่ดินทำกิน หากต้องการให้กองทุนหมู่บ้านและชุมชนได้รับการยอมรับว่านำสิ่งที่ดีกว่ามาสู่ประชาชนจริงๆ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องคงต้องร่วมมือกันแก้โจทย์เหล่านี้ให้ได้ แม้จะต้องใช้เวลาอีกไม่ใช่น้อยก็ตาม
ประกาศเกียติคุณกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ในงานมีพิธีมอบโล่ประกาศเกียติคุณให้แก่กองทุนหมู่บ้านที่ประสบความสำเร็จประกอบไปด้วย 1. ประเภทเทคนิคการบริหารจัดการกองทุน ด้านสินเชื่อ การออมและการบริการ ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านฝั่งหมิ่น ม.4 ต.ไทยชนะศึก อ.ทุ่งเสลี่ยม จ.สุโขทัย ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านเนินท้ายวัด ม.2 ต.แสลง อ. เมือง จ.จันทบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สถาบันการเงินชุมชนบ้านน้อยสุขใจ ม.13 ต.หนองหิน อ.หนองหิน จ.เลย ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านควนอินทนินงาม ม.1 ต.ทุ่งกระบือ อ.ย่านตาขาว จ. ตรัง 2. ประเภทการพัฒนาอาชีพ สร้างงาน และรายได้ ภาคเหนือ กองทุนชุมชนหนองจองคำ ต.หนองจองคำ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านบ่อมะกรูด ม.7 ต.บ้านฆ้อง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านกว้าง ม.1 ต.เขื่องคำ อ.เมือง จ.ยโสธร ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านตีนเป็ด ม.2 ต.ลำภี อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา 3. ประเภทการจัดระบบสวัสดิภาพและสวัสดิการของหมู่บ้านและชุมชน ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านเนินตาเสา ม.12 ต.ชนแดน อ.ชนแดน จ.เพชรบูรณ์ ภาคกลาง สถาบันการเงินชุมชนบ้านทุ่งยาว ม.14 ต.อ่าวน้อย อ.เมือง จ.ประจวบคีรีขันธ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านธาตุพนมสามัคคี ม.2 ต.ธาตุพนมเหนือ อ.ธาตุพนม จ.นครพนม ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านหนองดุก ม.2 ต.ควนสุบรรณ อ.บ้านนาสาร จ.สุราษฎร์ธานี
4. ประเภทการบูรณาการองค์กรการเงินชุมชน ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านม่วงใหม่ ม.3 ต.นาปัง กิ่งอำเภอภูเพียง จ.น่าน ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านอ่าวขาม ม.5 ต.อ่าวใหญ่ อ.เมือง จ.ตราด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านจอมมณีใต้ ม.7 ต.ผึ่งแดด อ.เมือง จ.มุกดาหาร ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านบ้านนาปาบ ม.4 ต.คูหาใต้ อ.รัตภูมิ จ.สงขลา 5. ประเภทการบริหารจัดการ ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านกร่างเหนือ ม.2 ต.บ้านกร่าง อ.เมือง จ.พิษณุโลก ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านหนองประดู่ ม.2 ต.หนองประดู่ อ.เลาขวัญ จ.กาญจนบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านสุขสมบูร์ ม.13 ต.หนองไผ่ อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านห้วยเงาะ ม.4 ต.ทุ่งพลา อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี 6. ประเภทการแก้ปัญหาหนี้สิน และลดค่าใช้จ่ายประชาชน ภาคเหนือ สถาบันการเงินชุมชนบ้านห้วยอ้อ ม.2 ต.น้ำดิบ อ.ป่าซาง จ.ลำพูน ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านนาเหล่าบก ม.6 ต.หนองยาว อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านหนองลูกช้าง ม.3 ต.บ้านขาม อ.จตุรัส จ.ชัยภูมิ ภาคใต้ สถาบันการเงินชุมชนบ้านปาบ ม.2 ต.เขาเจียก อ.เมือง จ.พัทลุง 7. ประเภทการส่งเสริมธุรกิจ วิสาหกิจ และอุตสาหกรรมชุมชน ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านเกษตรพัฒนา ม.8 ต.พบพระ อ.พบพระ จ.ตาก ภาคกลาง สถาบันการเงินชุมชนบ้านช่น ม.5 ต.ตะพง อ.เมือง จ.ระยอง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านม่วงไข่ ม.2 ต.นิคมคำสร้อย อ.นิคมคำสร้อย จ.มุกดาหาร ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านบกห้อง ม.7 ต.ห้วยยูง อ.เหนือคลอง จ.กระบี่ 8. ประเภทการดูแล รักษา และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านท่าวังผา ม.2 ต.ท่าวังผา อ. ท่าวังผา จ.น่าน ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านกุดตาเพชร ม.3 อ.ลำสนธิ จ.ลพบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านห้วยหว้า ม.3 ต.ศรีบุญเรือง อ. ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านเกาะร้าว ม.9 ต.เกาะขันธ์ อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช 9. การส่งเสริมการสืบสานศิลปะและวัฒนธรรม ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านสันต้นศรี ม.10 ต.บ้านถ้ำ อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านท่าเกวียน ม.6 ต.โก่งธนู อ.เมือง จ.ลพบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านหนองพอก ม.2 ต.หนองพอก อ.หนองพอก จ.ร้อยเอ็ด ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านไทรครอบ ม.8 ต.ทุ่งหวัง อ.เมือง จ.สงขลา 10. ประเภทการบูรณาการนโยบายการพัฒนาและแก้ไขปัญหาระดับฐานราก ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านเนินปอ ม.2 ต.เนินปอ อ.สามง่าม จ.พิจิตร ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านหัวลำพู ม.1 ต.บางปูใหม่ อ.เมือง จ. สมุทรปราการ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านถนนหัก เทศบาลเมืองนางรอง ต.ถนนหัก อ.นางรอง จ.บุรีรัมย์ ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านเขาย่าออก ม.4 ต.เขาย่า อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง 11. ประเภทการประสานความต่างทางวัฒนธรรม ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านดง ม.9 ต.อมก๋อย อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านบางเตย ม.10 ต.บางเตย อ.สามโคก จ.ปทุมธานี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านบ้านโคก ม.6 ต.เนินยาง อ.คำม่วง จ.กาฬสินธุ์ ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านคลองต่อ ม.10 ต.กำแพงเพชร อ.รัตภูมิ จ.สงขลา 12. ประเภทการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนและหมู่บ้านหรือชุมชน ภาคเหนือ สถาบันการเงินชุมชนบ้านโป่ง (บ้านโป่งเทวี) ม.2 ต.บ้านโป่ง อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงราย ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านสันป่าตั้ง ม.6 ต.หนองแสง อ.ปากพลี จ.นครนายก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สถาบันการเงินชุมชนโพธิ์สัยน้อยศรีสวัสดิ์ ม.6 ต.โพนสูง อ.ปทุมรัตน์ จ.ร้อยเอ็ด ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านกันละ ม.6 ต.ไม้เรียง อ.ฉวาง จ. นครศรีธรรมราช 13.ประเภท สถาบันการเงินชุมชนนำร่อง ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านหนองจิก ม.7 ต.หนองยาง อ.หนองฉาง จ.อุทัยธานี ภาคกลาง สถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2 ต.ปากเกร็ด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านตำแน ม.11 ต.ม่วงสามสิบ อ.ม่วงสามสอบ จ.อุบลราชธานี ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านบ้านผัง 35-36 ม.3 ต.อุไรเจริญ อ.ควนกาหลง จ.สตูล 14. ประเภท สถาบันการเงินชุมชนต้นแบบ ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ภาคเหนือ กองทุนหมู่บ้านแม่ใจหางบ้าน ม.1 ต.ศรีถ้อย อ.แม่ใจ จ.พะเยา ภาคกลาง กองทุนหมู่บ้านเขาแก่นจันทร์ ม.9 ต.ดอนตะโก อ.เมือง จ.ราชบุรี ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กองทุนหมู่บ้านกุดกะเสียน ม.11 ต.เขื่องใน อ.เขื่องใน จ.อุบลราชธานี ภาคใต้ กองทุนหมู่บ้านบ้านบางรูป ม.4 ต.สินเจริญ อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
เครือข่าย กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง 1. เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านชุมชนเมืองจังหวัดนครสวรรค์ 2. เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านชุมชนเมืองจังหวัดสตูล 3. เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านชุมชนเมืองอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี 4. เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านชุมชนเมืองอำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี
|
เปิดมุมมองความคาดหวังในภาคประชาสังคมไทย กับ ดร.อานันท์ กาญจนพันธ์ และ อภิชัย ไมอักรี ร่วมสะท้อนภาพเอ็นจีโอไทยในมุมมองคนทำสื่อ กับ ชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี และ อธิป วิชชุชัยอนันต์ ท่ามกลางสภาวการณ์ของขบวนก...
สถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย 
