“ดีใจและตื่นเต้นมากที่ได้ทำบัตรประจำตัวประชาชนเป็นครั้งแรก ได้มีบัตรเป็นของตัวเอง จำได้ว่าตอนเห็นบัตรของคุณพ่อคุณแม่ก็อยากมีบ้าง วันนี้เป็นจริงแล้ว หนูจะได้อวดให้คุณพ่อและคุณแม่ดูว่าบัตรของหนูสวยและน่ารักขนาดไหน”

อาคารชั้นเดียวสีอิฐริมถนนนอร์ทไซตรัส ในอาซูซาซิตี้ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ไม่ใกล้ไม่ไกลกับมหานครลอสแอนเจลิส (แอลเอ) หลังนั้น หากมองเลยเข้าไปโดยไม่ได้สนใจอ่านป้ายขนาดใหญ่ด้านหน้า คงไม่มีใครรู้ว่าที่นี่คือ “มัสยิด”

เป็นที่เข้าใจกันมานานว่าสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่คร่าชีวิตผู้คนไม่เว้นแต่ละวัน ทำให้พี่น้องประชาชนในสามจังหวัดเป็นโรคเครียด และหลายรายต้องกลายเป็นผู้ป่วยทางจิตเวช ทว่านั่นเป็นความเข้าใจที่ผิด เพราะภัยเงียบที่คุกคามสภาพจิตใจของคนในพื้นที่นี้ แท้ที่จริงแล้วกลับมีสาเหตุหลักมาจากกรรมพันธุ์และการใช้สารเสพติดที่ระบาดอย่างหนักจนถึงระดับชุมชน

"ไปเที่ยวปากีสถานกันไหม?" หากใครชวนคุณด้วยประโยคสั้นๆ ง่ายๆ นี้ คุณอาจย้อนกลับไปทันควันด้วยคำถามว่า "บ้าหรือเปล่า?" เพราะชื่อเสียงของปากีสถานหาใช่ดินแดนแห่งการพักผ่อนช่วง "ลอง วีคเอนด์" แต่ถูกกล่าวหาว่าเป็นแหล่งฝึกขบวนการก่อการร้าย และมีข่าวความรุนแรงทั้ง "คาร์บอมบ์" และ "ระเบิดพลีชีพ" ให้ได้ยินได้ฟังกันผ่านสื่อแขนงต่างๆ อยู่บ่อยครั้งจนแทบจะกลายเป็นโลโก้ประเทศไปแล้ว

เป็นที่ทราบกันดีว่าเยาวชนจากสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่นับถือศาสนาอิสลามและใช้ "ภาษามลายู" เป็น "ภาษาแม่" นั้น เส้นทางการศึกษา "ศาสนาควบคู่สายสามัญ" ผ่านระบบการศึกษาของประเทศไทยค่อนข้างตีบตัน พวกเขาจึงจำเป็นต้องเดินทางไปศึกษาต่อยังต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะหลักสูตรทางศาสนาในประเทศอิสลาม...และ "ปากีสถาน" ก็เป็นจุดหมายปลายทางหนึ่ง