สถานวิจัยความขัดแย้งฯ ม.อ.ปัตตานี จับมือศูนย์สันติวิธีฯ มหาวิทยาลัยมหิดล แถลงผลวิจัยตามกระบวนการ "ลูกขุนพลเมือง" หลังรับฟังแนวคิดดับไฟใต้จากสามัญชนคนธรรมดา สรุปหนุนจัดรูปแบบการปกครองพิเศษใหม่ชายแดนใต้ เลือกตั้งผู้ว่าการมณฑล ยกสถานะ 4 อำเภอสงขลาขึ้นเป็นจังหวัด พร้อมเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัด 4 จังหวัดชายแดน
เปิดข้อมูลกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) ประเมินผล "ดับไฟใต้" สอบผ่านฉลุย ยกสถิติหลายจังหวัดคดีอุกฉกรรจ์ยังเยอะกว่าสามจังหวัดชายแดน ขณะที่ "ถาวร" การันตีแทนรัฐบาล แก้ปัญหาที่ปลายขวานไม่ล้มเหลว ยันระดับนโยบายเป็นเอกภาพ แต่ระดับปฏิบัติทำพลาด-แตกแถวแก้แค้นสร้างเงื่อนไข พร้อมปิดทาง "เจรจา" บอกรัฐไทยรับไม่ได้ "เขตปกครองพิเศษ"
ในขณะที่พรรคเพื่อไทยเพิ่งเสนอร่างกฎหมายระเบียบบริหารราชการนครปัตตานี เพื่อหวังให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการนครปัตตานี ซึ่งรวมเอา จ.ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส เข้าด้วยกัน พร้อมทั้งยุบศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ ศอ.บต. ผลงานชิ้นโบว์แดงของพรรคประชาธิปัตย์ โดยชิงจังหวะ "จุดพลุ" ช่วงใกล้เลือกตั้งนั้น
ช่วงใกล้เลือกตั้ง...เริ่มมีความเคลื่อนไหวเพื่อนำเสนอนโยบายและร่างกฎหมายของบรรดาพรรคการเมืองต่างๆ หวังเรียกคะแนนนิยมจากประชาชน โดยแนวทางการแก้ไขปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็เป็นนโยบายหนี่งที่หลายพรรคการเมืองให้ความสนใจ และเคลื่อนไหวกันอย่างคึกคักยิ่งในช่วงนี้
"ผมบอกตลอดว่าไม่มีไพร่พลเลว มีแต่แม่ทัพนายกองที่เลว 5 เดือนที่ผ่านมา นราธิวาสมีคาร์บอมบ์ 3 ลูก ผู้การจังหวัดต้องรับผิดชอบ ปี 2548 ถึง ปี 2551 เคยคุมสถานการณ์ได้ ทำไมตอนนี้คุมไม่ได้ ผู้บังคับหน่วยมัวแต่ติ๊ดชึ่งไม่ได้ ต้องอยู่ในพื้นที่ ต้องปิดล้อม ต้องรุก ต้องลุย จากนี้ผมจะลงมาติดตามเอง"
ถึงนาทีนี้ปฏิเสธไม่ได้ว่า "ความอยุติธรรม" ได้กลายเป็นปัญหาใหญ่อันดับหนึ่งของประเทศไทยไปแล้ว ซ้ำยังเป็นต้นตอของอีกหลายๆ ปัญหา ไม่ว่าจะเป็นความอยุติธรรมทางการเมือง คดีความต่างๆ รวมถึงความอยุติธรรมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
เหตุการณ์คนร้ายใช้อาวุธปืนยิงพระสงฆ์ และสามเณรมรณภาพและได้รับบาดเจ็บรวม 3 รูปขณะออกบิณฑบาตบนถนนสายโคกโพธิ์–บางโกระ ท้องที่บ้านโคกโพธิ์ หมู่ 7 ต.โคกโพธิ์ อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี เมื่อวันเสาร์ที่ 5 มี.ค.ที่ผ่านมา ทำให้สถานการณ์ที่ปลายด้ามขวานร้อนระอุขึ้นมาอีกระลอก
แม้ตั้งแต่เปิดศักราช 2554 มาได้ 2 เดือนจะมีเหตุรุนแรงขนาดใหญ่เกิดขึ้นหลายครั้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าเหตุการณ์ที่ทำให้ฝ่ายความมั่นคง "เสียหาย" และ "เสียหน้า" มากที่สุด คือเหตุคนร้ายบุกโจมตีฐานปฏิบัติการกองร้อยทหารราบที่ 15121 ( ร้อย ร.15121) หรือฐานพระองค์ดำ ที่ ต.มะรือโบตก อ.ระแงะ จ.นราธิวาส เมื่อค่ำวันที่ 19 ม.ค.ที่ผ่านมา
"จริงๆ แล้วเราทราบดีว่าในช่วงปี 2554 นี้ จะมีการก่อเหตุในขั้นบันไดขั้นที่ 6 และ 7 (ตามแผนบันได 7 ขั้น) ของกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบ" คือคำอธิบายจาก นายถาวร เสนเนียม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ที่ให้เหตุผลเกี่ยวกับสถานการณ์ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ซึ่ง "ป่วนหนัก" มาตั้งแต่เดือนสุดท้ายของปี 2553 ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
"นี่คือสงครามชัดๆ" คือคำพูดของผู้คนในเขตเทศบาลนครยะลาที่วิจารณ์ถึงเหตุการณ์คาร์บอมบ์เมื่อก่อนเที่ยงวันอาทิตย์ที่ 13 ก.พ.ที่ผ่านมา บริเวณสี่แยกถนนไชยจรัสตัดกับถนน ณ นคร ย่านการค้าเก่า มีบ้านเรือนอายุมากกว่า 30 ปี และเป็นย่าน "พหุวัฒนธรรม" เนื่องจากเป็นที่อยู่ทั้งของชาวไทยพุทธ มุสลิม และคนไทยเชื้อสายจีนในตัวเมืองยะลา