"ไม่มีหญิงสาวในบทกวี" งานกวีนิพนธ์ของ ซะการีย์ยา อมตยา กวีหนุ่มจากดินแดนเทือกเขาบูโด จ.นราธิวาส คว้ารางวัลซีไรต์ประจำปี 2553 ด้วยมติเอกฉันท์ ขณะที่ มนตรี ศรียงค์ เจ้าของฉายา "กวีหมี่เป็ด" ในฐานะซีไรต์รุ่นพี่ ชี้ การได้รางวัลของกวีมุสลิมจากปลายด้ามขวาน คือการเปิดประตูช่องทางวรรณกรรมให้แก่พื้นที่ชายแดนใต้

สุเมธ ปานเพชร โต๊ะข่าวภาคใต้ สถาบันอิศรา เรื่องเศร้าๆ และความสูญเสียที่ปลายด้ามขวานไม่ได้เกิดขึ้นกับเฉพาะเจ้าหน้าที่ตำรวจ ทหาร หรือชาวบ้านไทยพุทธกับมุสลิมเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึง “เจ้าลิง” ที่ชื่อ “สันติสุข พรมดาว” ลิงตำรวจเต็มขั้นที่ช่วยงานมวลชนสัมพันธ์ในพื้นที่ อ.สายบุรี จ.ปัตตานี จนเป็นข่าวโด่งดังไปทั่วโลก

แวลีเมาะ ปูซู โต๊ะข่าวภาคใต้ สถาบันอิศรา กิจกรรม “วิ่งป่าตานี จักรยานเสือภูเขา พิชิตยอดเขาสันกาลาคีรี ครั้งที่ 4” เมื่อต้นเดือนสิงหาฯที่ผ่านมา นอกจากจะส่งผลกระตุ้นการท่องเที่ยวในพื้นที่ให้คึกคักยิ่งขึ้น พร้อมสร้างภาพลักษณ์เรียกความเชื่อมั่นว่า "ชายแดนใต้ไม่ได้อันตรายอย่างที่คิด" แล้ว อีกหนึ่งผลพวงที่ปรากฏตามมาก็คือ ความประทับใจที่ผู้มาเยือนมีต่อ "น้ำตกทรายขาว" และความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติบนเทือก ...

สุเมธ ปานเพชร โต๊ะข่าวภาคใต้ สถาบันอิศรา คำว่า “เมาะ” ในภาษามลายูถิ่นของพี่น้องไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีความหมายว่า “แม่ผู้ให้กำเนิดลูกๆ” ฉะนั้นการที่ เจ๊ะซง ลาเต๊ะ หญิงชราวัย 70 ปีแห่งบ้านกาตอง อ.ยะหา จ.ยะลา ถูกชาวบ้านกว่าค่อนหมู่บ้านเรียกขานว่า “เมาะซง” นั้น จึงเท่ากับเป็นการยกย่องให้เกียรตินางว่าเป็นเสมือนแม่คนที่สองของพวกเขาเลยทีเดียว

อับดุลเลาะ หวังนิ โต๊ะข่าวภาคใต้ สถาบันอิศรา ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่ได้ทำร้ายทำลายชีวิตและร่างกายของผู้คนจำนวนมากเท่านั้น แต่ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มชนต่างศาสนาและวัฒนธรรมที่มีมาแต่ดั้งเดิมก็ถูกสะบั้นลงด้วยความหวาดระแวง และคนที่ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงชนิดหน้ามือเป็นหลังมือจนยากที่จะยอมรับได้ก็คือ...คนชรา