สัปดาห์ที่ผ่านมามีความคืบหน้าคดีสำคัญๆ ที่เกิดขึ้นในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างน่าสนใจ ทั้งคดีปล้นฐานพระองค์ดำ เมื่อ 19 ม.ค.2554 คดีที่เกี่ยวกับผู้บริหารโรงเรียนอิสลามบูรพาที่เคยถูกทางการสั่งปิดไปหลายปี และคดีสังหารประธานชมรมอิหม่าม อ.ยะหา จ.ยะลา เมื่อ 14 พ.ย.ที่ผ่านมานี้
การเปิดตัวโครงการ "ปัตตานี จายา" หรือ "เมืองใหม่ปัตตานี" ที่จะมีทั้งหมู่บ้านทันสมัย มหาวิทยาลัย โรงเรียนนานาชาติ ตลาด ศูนย์การค้า หรือแม้กระทั่งโรงพยาบาล บนเนื้อที่ 1,500 ไร่ ริมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 42 ท้องที่ ต.บานา ออกจากตัวเมืองปัตตานีไปเพียงไม่กี่นาที และมีมูลค่าโครงการถึง 6,000 ล้านบาทนั้น ทำให้เกิดคำถามว่า "เขาไม่กลัวระเบิดกันหรือ?"
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตั้งวงถกวิกฤติการศึกษาชายแดนใต้ พบปัญหานักเรียนตกหล่น-หายจากระบบเพียบ เผยตัวเลขเด็กมัธยม 2 แสน แต่ต่ออุดมศึกษาแค่ 3 หมื่น ว่างงานพุ่งหวั่นเข้าวงจรป่วนใต้-ค้ายา ขณะที่ผลสัมฤทธิ์การศึกษาต่ำ จบ ป.3 อ่านไม่ออก-เขียนไม่ได้ คะแนนโอเน็ต ม.6 รูดทุกวิชา ด้านผู้บริหารสถานศึกษาในพื้นที่รวมตัวยื่นข้อเรียกร้องรัฐร่วมพัฒนาระบบการเรียนการสอน ดูแลสวัสดิการครู มุ่งสู่อาเซียน
"อยากกลับบ้านใช่ไหม ถ้าใช่ยกนิ้ว 1 นิ้ว...ไม่อยากให้พี่ไปใช่ไหม ถ้าใช่ยก 2 นิ้ว" เป็นเสียงของ ลิ้ม อามาตมนตรี ที่พยายามหาวิธีสื่อสารกับน้องชายของเขา "ใหม่ อามาตมนตรี" หรือ "แบ็ค" เหยื่อระเบิดจาก อ.ยะหา จ.ยะลา ที่บาดเจ็บยับเยิน และดวงตาต้องมืดมิด
เสียงปืนที่แผดก้องบนถนนหลวงหน้าสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยางจังหวัดปัตตานี อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี เมื่อค่ำวันจันทร์ที่ 8 ต.ค.ที่ผ่านมา ไม่ได้คร่าชีวิตสองสามีภรรยา นายศุภชัย ช่วยเสน และ นางศิริขวัญ แสงทอง เท่านั้น แต่ยังทำให้ "น้องวันใหม่" ลูกสาวของคนทั้งสองต้องกลายเป็นเด็กกำพร้าทั้งพ่อและแม่ในวัยเพียง 2 เดือนด้วย
แม้ในปัจจุบันนี้การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้จะดำเนินไปอย่างเป็นระบบและครอบคลุมเหยื่อความรุนแรงมากขึ้น โดยเฉพาะจาก ศอ.บต. ทว่าสิ่งหนึ่งที่มิอาจปฏิเสธได้ก็คือการเยียวยาที่ได้ผลที่สุดหาใช่ทรัพย์สินเงินทองไม่ แต่เป็นเรื่องของจิตใจที่ต้องพร้อมต่อสู้ และหยัดยืนอยู่ในสังคมให้ได้ดังเดิม
ย้อนกลับไปช่วงกลางดึกย่างเข้าสู่วันที่ 16 ต.ค.2548 หรือเมื่อ 7 ปีที่แล้ว หลายคนคงยังจำเหตุการณ์โหดเหี้ยมและสะเทือนความรู้สึกชาวพุทธทั่วทั้งประเทศได้เป็นอย่างดี เมื่อมีคนร้ายไม่ทราบจำนวนบุกเข้าไปในวัดพรหมประสิทธิ์ หมู่ 2 บ้านเกาะ ต.บ้านนอก อ.ปะนาเระ จ.ปัตตานี ฆ่าและเผาพระและเด็กวัด รวมทั้งจุดไฟเผากุฏิ ทำให้มีผู้เสียชีวิตรวม 3 ราย
คมวาทะ... "การเป็นผู้นำคืออีกด้านหนึ่งของเหรียญกษาปณ์แห่งความอ้างว้างโดดเดี่ยว คนที่เป็นผู้นำคนจะต้องแสดงบทตัวคนเดียวเสมอ และการแสดงบทอยู่คนเดียว ก็ต้องรับทุกสิ่งทุกอย่างเพียงลำพังคนเดียว...มีหลายสิ่งหลายอย่างที่เราไม่ปรารถนาอยากจะได้เกี่ยวกับโลกใบนี้ ขอเพียงแต่เราอย่าเอาแต่คร่ำครวญถึงมัน หากแต่จงเปลี่ยนแปลงมัน" - ประธานาธิบดีเฟอร์ดินันด์ มาร์คอส
มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันอังคารที่ 2 ต.ค.2555 ได้อนุมัติแต่งตั้งข้าราชการระดับสูงของกระทรวงมหาดไทย จำนวน 24 ตำแหน่ง และหนึ่งในนั้นเกี่ยวข้องกับสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ นายประมุข ลมุล จากผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย (ปฏิบัติหน้าที่รองเลขาธิการ ศอ.บต.) ขึ้นเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานีคนใหม่
เดือนกันยายนที่เพิ่งจะผ่านพ้นไป มีความคืบหน้าคดีสำคัญคดีหนึ่งที่เคยส่งผลสะเทือนในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ นั่นก็คือ คดีการเสียชีวิตของ นายสุไลมาน แนซา ที่พบเป็นศพในลักษณะมีผ้าเช็ดตัวผูกคอติดกับเหล็กดัดหน้าต่างในห้องควบคุมตัวภายในศูนย์เสริมสร้างความสมานฉันท์ ในค่ายอิงคยุทธบริหาร อ.หนองจิก จ.ปัตตานี