ปี 2557 นับเป็นปีที่ 11 ของสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้รอบใหม่ที่ปะทุขึ้นตั้งแต่เหตุการณ์ปล้นปืนเมื่อต้นปี 2547 เป็นต้นมา แม้รัฐจะผ่านประสบการณ์การแก้ไขปัญหามานานกว่า 10 ปีแล้ว แต่ดูเหมือนผลสัมฤทธิ์ยังไม่ดีขึ้นมากนัก
การเดินทางลงพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ครั้งแรกของ พล.อ.อุดมเดช สีตบุตร รองผู้บัญชาการทหารบก (รองผบ.ทบ.) ในฐานะประธานคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ตามโครงสร้างใหม่ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันจันทร์ที่ 7 ก.ค.57 นั้น ทำให้การเดินหน้ากระบวนการพูดคุยดับไฟใต้กับกลุ่มผู้เห็นต่างจากรัฐ มีความชัดเจนมากขึ้นในแง่รูปแบบ
เรื่องใหญ่ในห้วง 1-2 เดือนที่ผ่านมาแต่ไม่ค่อยมีใครในบ้านเราสนใจมากนัก ก็คือกรณีที่ประเทศไทยได้ส่งรายงานต่อคณะกรรมการต่อต้านการทรมาน เพื่ออธิบายว่าประเทศไทยได้ปฏิบัติตามพันธกรณีที่กำหนดไว้ตามอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรมหรือย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) อย่างไรบ้าง
เกิดเหตุรุนแรงจากฝ่ายก่อความไม่สงบและปฏิบัติการตอบโต้ของกำลังผสมทหารหลักกับทหารพรานแบบต่อเนื่องข้ามคืนในพื้นที่ อ.ศรีสาคร และ อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส
หลังผ่านการควบคุมอำนาจการปกครองของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มาเกือบ 1 เดือนเต็ม จึงเริ่มมีความชัดเจนเกี่ยวกับแนวนโยบายการแก้ไขปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็น "วาระแห่งชาติ" ปัญหาหนึ่งของทุกรัฐบาลในห้วง 10 ปีที่ผ่านมา
ภายหลังได้รับแต่งตั้้งจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) สืบแทน พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง ที่ถูกโยกเข้ากรุสำนักนายกรัฐมนตรี นายภาณุ อุทัยรัตน์ เลขาธิการ ศอ.บต.คนใหม่ ใช้เวลาตั้งหลักไม่กี่วันก็ได้ฤกษ์แถลงสิ่งที่อาจเรียกได้ว่าเป็น "โรดแมพดับไฟใต้" ของ ศอ.บต.ในยุคของเขา
ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นปัญหาหนึ่งในไม่กี่ปัญหาของประเทศนี้ที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ยังไม่หยิบยกขึ้นมาพูดคุยหรือวางโรดแมพกันอย่างเป็นจริงเป็นจัง เป็นเรื่องเป็นราวเลย
เหตุการณ์ความรุนแรงที่ อ.เมืองปัตตานี เมื่อคืนวันเสาร์ที่ 24 พ.ค.57 ซึ่งมีการลอบวางระเบิดกว่า 20 จุด (รวมทั้งเหตุยิงเครื่องยิงลูกระเบิดแบบเอ็ม 79 และบางจุดที่ระเบิดไม่ทำงาน) แม้จะไม่ได้เป็นสถานการณ์รุนแรงที่สุดที่เคยเกิดในปัตตานี แต่ก็ต้องยอมรับว่าเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความเสียหายต่อสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานมากที่สุด เพราะไฟฟ้าดับ น้ำประปาไม่ไหลเป็นเวลาถึง 2 วัน
การเข้ายึดอำนาจการปกครองประเทศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 22 พ.ค.2557 ที่ผ่านมา ส่งผลต่อกระบวนการพูดคุยสันติภาพดับไฟใต้ที่ดำเนินการโดยรัฐบาลพรรคเพื่อไทยด้วยอย่างไม่ต้องสงสัย
การลอบวางระเบิด เป็นวิธีที่กลุ่มผู้ก่อเหตุรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้ใช้โจมตีเป้าหมายทั้งบุคคลและสถานที่มานานกว่า 10 ปี ขณะที่ "ระเบิดเพลิง" ก็เกิดขึ้นถี่ในรอบหลายปีมานี้