‘สมชัย’ประธานบอร์ดแบงก์ชาติ ผิดหวัง‘ธปท.’ล้มเหลว-ไร้ประสิทธิภาพ จี้แก้ปล่อยสินเชื่อ SMEs

‘สมชัย สัจจพงษ์’ ประธานบอร์ดแบงก์ชาติ ผิดหวัง ‘ธปท.’ ล้มเหลว-ไร้ประสิทธิภาพ จี้แก้ ‘พ.ร.บ.’ จัดระเบียบ ‘ธนาคารพาณิชย์’ แก้ปัญหาไม่ปล่อยสินเชื่อให้ ‘SMEs’

........................................

สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า เมื่อวันที่ 14 พ.ย.ที่ผ่านมา นายสมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เผยแพร่เอกสารข่าวต่อสื่อมวลชนเป็นครั้งแรก โดย นายสมชัย ได้เปิดใจถึงการการเข้ามาทำงานในตำแหน่งประธานกรรมการ ธปท. ในช่วงเวลาเวลา 1 ปี 6 เดือน ว่า “เมื่อเข้ารับตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 2 มิถุนายน 2568 มีความตั้งใจที่จะผลักดันการทำงานของธนาคารแห่งประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และมีธรรมาภิบาลมากขึ้น

ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจการเงิน เทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านการเงินที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วและซับซ้อนมากขึ้น ผ่านการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายทั้งหมด ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยรับผิดชอบให้ทันสมัย และลดอุปสรรคในการดำเนินนโยบายและมาตรการที่เกี่ยวข้อง พัฒนาและปรับปรุงการสื่อสารของธนาคารแห่งประเทศไทยให้ชัดเจนและประชาชนทุกระดับที่เป็น stakeholder รับรู้ เข้าใจและเข้าถึงได้

พัฒนาและส่งเสริมบุคลากรของธนาคารฯ ให้เข้าใจและมีองค์ความรู้เกี่ยวกับภาคเศรษฐกิจจริงและประชาชนฐานราก มิใช่อยู่แต่บนหอคอยงาช้าง และดูแลและกำกับการบริหารเงินสำรองระหว่างประเทศให้มั่นคง แข็งแกร่ง

สิ่งที่ผมผิดหวังที่สุดและผมคิดว่าเป็นความบกพร่องและไร้ประสิทธิภาพของธนาคารแห่งประเทศไทย คือ ความล้มเหลวของการนำเสนอแนวทางในการแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทย กฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน และกฎหมายเงินตรา เป็นต้น

ทั้งๆ ที่ตั้งแต่การประชุมคณะกรรมการครั้งแรกของผมเมื่อเดือนมิถุนายน 2568 ผมและกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีมติ สั่งการให้ผู้บริหารของธนาคารฯ ไปศึกษาและเสนอประเด็นที่จำเป็นจะต้องแก้ไข ตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้ ธปท. นำเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงินแค่มาตราเดียว โดยใช้เวลาศึกษามานานถึง 1 ปี 6 เดือน

ตอนเสนอวาระนี้ตั้งแต่ปีที่แล้ว ผมมีความรู้สึกถึงกระแสต่อต้านและรู้สึกถึงกำแพงต่อต้านการแก้ไขกฎหมายต่างๆ จากผู้บริหารธนาคารแห่งประเทศไทยอยู่แล้ว เพียงแต่ผมเฝ้ารอมาปีครึ่งว่าผลจะเป็นอย่างไร สุดท้ายก็เป็นอย่างที่ผมคิด ว่าล้มเหลว

ทั้งๆ ที่มีประเด็นหลายประเด็นมากที่จะต้องมีการแก้ไขสำหรับกฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทยและกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน อ้างว่ามีการแต่งตั้งคณะทำงานแก้ไขกฎหมายโดยมีแต่ผู้บริหารของ ธปท. เองแล้ว มีการประชุมหลายครั้งแล้ว สรุปกันเองว่าไม่มีความจำเป็นต้องแก้กฎหมายอะไรเลย ยกเว้นมาตราเดียวในกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน

สิ่งที่ควรทำตั้งแต่ต้น คือ การแต่งตั้งคณะทำงานแก้ไขกฎหมายที่มีองค์ประกอบของคณะทำงานที่มีบุคคลจากหน่วยงานภายนอก เช่น กระทรวงการคลัง สนง. กฤษฎีกา สภาพัฒน์ ฯลฯ นอกเหนือจากผู้บริหารของ ธปท. ศึกษาและรวบรวมประเด็นจากคณะทำงานฯ รวมทั้งสอบถาม stakeholder อื่นๆ ให้ครบ แล้วนำมาจัดทำเหตุผลสนับสนุนและเหตุผลคัดค้าน ในทุกประเด็นที่มีการเสนอมา แล้วนำเสนอทุกประเด็นให้คณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยพิจารณา

แต่ที่ผ่านมาปีกว่าๆ ไม่ใช่อย่างนี้ ตั้งคณะทำงานพวกตนเอง พิจารณาตัดเอง เพิ่มเอง ตามความเห็นของพวกตนเอง แล้วนำเสนอสิ่งที่ตนเองตัดสินใจเอง แถมยังมีคำพูดที่ไม่น่าจะออกจากปากผู้นำของชาวแบงก์ชาติว่า หากเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทยไป ก็จะถูกการเมืองยำเละเทะ ซึ่งแสดงถึงวุฒิภาวะทางความคิดที่ไม่เชื่อมั่นในระบบรัฐสภาฯ ของผู้นำท่านนี้ นี่คือความล้มเหลวของธนาคารแห่งประเทศไทยที่จะก่อความเสียหายต่อเศรษฐกิจการเงินของประเทศ

นอกจากนี้ ถึงแม้ว่าผมทราบดีถึงบทบาทตามกฎหมายธนาคารแห่งประเทศไทยว่า ผมในฐานะประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยไม่มีอำนาจในการกำหนดนโยบายต่างๆ ในคณะกรรมการนโยบาย 3 ชุดที่ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นประธาน ได้แก่ คณะกรรมการนโยบายการเงิน คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงินและคณะกรรมการพัฒนาระบบชำระเงิน

แต่ผมก็ไม่ละทิ้งการใช้สิทธิในการให้ความเห็น วิพากษ์และเสนอแนะแนวทางในการดำเนินนโยบายต่างๆ เหล่านั้น ในฐานะนักคิดและประชาชนคนหนึ่ง ถึงแม้ว่าคณะกรรมการนโยบายฯ ทั้ง 3 ชุดไม่จำเป็นต้องทำตามก็ตาม

ประเด็นสินเชื่อ SME และบทบาทของธนาคารแห่งประเทศไทย

ประเด็นหนึ่งที่สำคัญมากและผมก็เป็นคนนึงและกรรมการคนนึงที่ได้ย้ำเน้นมากและต่อเนื่องเกือบทุกครั้งในการประชุมคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย ตั้งแต่ปีที่แล้วมาตลอด ได้แก่ประเด็นที่การปล่อยสินเชื่อ SME ของธนาคารพาณิชย์มีอัตราเติบโตติดลบมาเป็นเวลานานจนปัจจุบันติดลบมาเกือบ 17 ไตรมาสแล้ว เป็นประเทศเดียวในอาเซียนที่สร้างประวัติศาสตร์ด้านลบทางการเงินในสถิติตัวนี้

ผมได้สอบถามผู้บริหารแบงค์ชาติว่า แล้วธนาคารแห่งประเทศไทยจะช่วยและมีส่วนรับผิดชอบในการแก้ไขปัญหานี้อย่างไร คนแบงก์ชาติก็ตอบผมว่าเราทำอยู่ครับ เช่น Your Data/Open Data Data Bureau SME Credit Portal SMEs Credit Boost SME Secure+ แต่ตั้งแต่ผมได้รับรู้ว่าแบงก์ชาติจะทำมาตรการเหล่านี้ มาตรการ YourData/Open Data มาตรการ Data Bureau มาตรการ SME Credit Portal ก็ยังไม่เกิด

ในขณะที่ SME ล้มหายตายจากไปทุกวัน มาตรการ SME Credit Boost และมาตรการ Secure+ เกิดแล้วและเป็นเครื่องมือที่ตรงกับอุปสรรคการปล่อยสินเชื่อ แต่ยอดสินเชื่อภายใต้โครงการเพียงอย่างเดียวยังไม่พอยืนยันว่าแก้ปัญหาสินเชื่อ SME หดตัวได้แล้ว มาตรการเหล่านี้เป็นเพียง neccessary measure ไม่ใช่ sufficient measure

ผมถามตัวเองว่าแบงก์ชาติมีมาตรการและเครื่องมือเท่านี้เหรอในการจัดการแก้ไขปัญหานี้ ถึงแม้ผมทราบดีว่าการแก้ไขปัญหาการเข้าไม่ถึงสินเชื่อของ SME นั้น ธนาคารแห่งประเทศไทยเพียงหน่วยงานเดียวไม่สามารถแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างเบ็ดเสร็จ การแก้ไขปัญหานี้ต้องแก้ไขแบบร่วมส่วนทั้งหมด อาทิ กระทรวงการคลัง กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพาณิชย์ ธปท. ธนาคารพาณิชย์ สถาบันการเงินเฉพาะกิจ บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม สำนักส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ก.ล.ต ตลาดหลักทรัพย์ ฯลฯ

ผมทราบดีครับว่าที่แบงก์ไม่ปล่อยสินเชื่อให้ SME ก็เพราะว่ามีความเสี่ยงสูง มี credit cost สูง SME ไทยก็ขาดประสิทธิภาพ และธนาคารพาณิชย์ก็ขาดข้อมูลต่างๆ ของ SME เพื่อใช้ในการพิจารณาสินเชื่อ ผมได้ส่งสัญญาณเตือนผู้บริหาร ธปท. หลายครั้งว่าเป็นไปได้มั้ยที่การที่ธนาคารพาณิชย์ไม่ปล่อยสินเชื่อให้กับ SME นั้นก็เพราะธนาคารพาณิชย์เข้มงวดการปล่อยสินเชื่อให้ SME เกินความเสี่ยงที่เป็นจริง หรือเป็นเพราะนโยบายภายในของธนาคารพาณิชย์เอง

ทั้งที่กำหนดว่าไม่ให้ทุก SME ผู้ประกอบการ SME ใดที่เสนอขอสินเชื่อ ทางธนาคารก็จะลากยาวกระบวนการพิจารณา กำหนดเงื่อนไขต่างๆ เกินความจำเป็น จนไม่พิจารณาอนุมัติหรือธนาคารพาณิชย์มีนโยบายไม่ให้บาง sector ของ SME ทั้งๆ ที่ใน sector นั้นมี SME ที่มีศักยภาพ แต่หาก SME ใดผ่านการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ ธนาคารพาณิชย์ก็จะเก็บอัตราดอกเบี้ยเงินกู้สูงมาก สูงกว่าความเสี่ยงของตัว SME เอง เมื่อเทียบกับผู้ประกอบการขนาดใหญ่ที่ได้รับอัตราดอกเบี้ยต่ำมากและต่ำกว่าความเสี่ยงที่ควรจะเป็นด้วย เป็นการทำกำไรเกินควรของธนาคารพาณิชย์ที่มีต่อ SME และเป็นการเกื้อกูล อุดหนุนธุรกิจขนาดใหญ่

นอกจากนี้ ธนาคารพาณิชย์ไทยส่วนใหญ่ก็จะใช้เงินฝากไปแสวงหากำไรในการปล่อยสินเชื่อให้ธุรกิจขนาดใหญ่เป็นหลัก และการลงทุนในพันธบัตรและตราสารทุน ฯลฯ เมื่อมีสภาพคล่องเหลือก็จะแสวงหารายได้จากตลาด Repo ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ผมคิดดังๆ ว่า ธปท. ควรเพิ่มต้นทุนหรือมีต้นทุนให้กับธนาคารพาณิชย์ที่แสวงหารายได้ผ่านตลาด Repo ของธนาคารแห่งประเทศไทย) ซึ่งสิ่งที่ผมกล่าวไปนี้ส่วนใหญ่มีข้อพิสูจน์เชิงประจักษ์จากเอกสารวิจัยของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ เรื่อง “Misallocation: โจทย์ใหญ่ภาคการเงินในการเพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจไทย” เผยแพร่เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569

ผลการศึกษาของเอกสารวิจัยนี้มีหลายประเด็นที่ความสำคัญมากและระบุเชิงประจักษ์ว่าธนาคารพาณิชย์ไทยมีส่วนสำคัญที่ทำให้การจัดสรรทรัพยากรทางการเงินไม่มีประสิทธิภาพ ทั้งที่กำไรของระบบธนาคารพาณิชย์อยู่ในระดับที่สูงมหาศาล แต่ความมั่งคั่งนี้ไม่ได้กระจายไปสู่ภาคเศรษฐกิจจริงอย่างมีประสิทธิภาพเลย

จากผลการศึกษาของเอกสารวิจัย ชี้ว่ากลไกสินเชื่อธนาคารพาณิชย์มีส่วนสำคัญต่อปัญหาการจัดสรรเงินทุนผิดที่ และมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องทบทวนคุณภาพการจัดสรรสินเชื่อของระบบธนาคารพาณิชย์ เพื่อให้เงินทุนสนับสนุนธุรกิจที่สามารถนำไปสร้างรายได้และยกระดับผลิตภาพได้อย่างเหมาะสม

จากผลการศึกษานี้ ผมเห็นว่าข้อบกพร่องของกลไกจัดสรรสินเชื่อและการกำหนดดอกเบี้ยในระบบธนาคารพาณิชย์ เป็นปัจจัยสำคัญที่มีส่วนทำให้เกิดและตอกย้ำการจัดสรรเงินทุนผิดที่ ธนาคารจึงต้องทบทวนบทบาทของตนอย่างจริงจัง โดยเฉพาะโอกาสของ SME ที่มีศักยภาพ แต่ยังเผชิญอุปสรรคในการเข้าถึงเงินทุน

นอกจากนี้ ในกลุ่มกิจการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด 30% แรก ผลการศึกษาพบว่า SMEs มีสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์เพียงประมาณ 1 ใน 5 เทียบกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีมากกว่า 60% สะท้อนว่าขนาดกิจการยังสัมพันธ์กับโอกาสเข้าถึงทุน แม้อยู่ในกลุ่มที่ใช้สินทรัพย์ได้มีประสิทธิภาพสูงเช่นกัน

เมื่อกิจการที่มีศักยภาพต้องเผชิญข้อจำกัดทางการเงิน ประเทศย่อมเสียโอกาสจากการลงทุนและการจ้างงานที่กิจการเหล่านี้อาจสร้างขึ้น คำถามที่ธนาคารต้องตอบให้ได้คือ ระบบประเมินสินเชื่อมองเห็นความสามารถในการสร้างกระแสเงินสดของผู้ประกอบการมากเพียงใด และมีเงื่อนไขใดที่ทำให้ธุรกิจที่ควรได้รับโอกาสยังเข้าถึงทุนได้ยาก

หลักฐานเรื่องอัตราดอกเบี้ยยังชี้ให้ตรวจสอบเพิ่มเติมว่า การตั้งราคาสินเชื่อสะท้อนความเสี่ยงและต้นทุนจริงครบถ้วนหรือไม่ การพบส่วนต่างที่แบบจำลองอธิบายไม่ได้ยังไม่ใช่ข้อยุติว่ามีการคิดดอกเบี้ยไม่เป็นธรรมทั้งหมด แต่เป็นเหตุผลเพียงพอที่จะต้องลงรายละเอียดและหาคำอธิบายที่ตรวจสอบได้ การแก้ปัญหาต้องมุ่งให้กิจการที่มีศักยภาพได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการดูแลคุณภาพสินเชื่อและเงินฝากของประชาชน

จากข้อมูลที่ผมกล่าวไปข้างต้นเกี่ยวกับสินเชื่อ SME ที่เติบโตติดลบมา 17 ไตรมาสแล้ว และผมตั้งคำถามว่าธนาคารแห่งประเทศไทยมีเครื่องมืออะไรอีกมั้ยที่จะช่วยแก้ปัญหานี้ได้บ้างในส่วนที่ ธปท. รับผิดชอบ หาก ธปท. คิดไม่ออก ผมคิดแทนและพูดดังๆ ว่า เครื่องมือนั้นคือเครื่องมือในการกำกับและตรวจสอบสถาบันการเงิน

ธปท. ต้องเข้าไปตรวจสอบธนาคารพาณิชย์มากขึ้น เข้มขึ้น ผมคิดตลกๆ ว่า ธปท. อุ้มธนาคารพาณิชย์เกินควร ทั้งๆ ที่เห็นปัญหาเชิงประจักษ์อยู่ และควรรีบทำ เร่งทำ แต่ไม่ทำ กลัวๆ เกรงๆ ธนาคารพาณิชย์มากเกินควรในฐานะผู้กำกับครับ ธปท. ต้องใช้เครื่องมือนี้ตรวจสอบความผิดปกติในการดำเนินการของธนาคารพาณิชย์ในการปล่อยสินเชื่อ SME อาทิ การสุ่มตรวจ case การปฏิเสธสินเชื่อ SME ของทุกธนาคารพาณิชย์ที่มีอัตราปฏิเสธสูงในอัตราผิดปกติมาก ว่าได้ดำเนินการตามแบบมาตรฐานทางการเงินการธนาคารเค้าได้ทำกันมั้ย และยังมีมาตรการกำกับและตรวจสอบอื่นอีกที่ ธปท. ทำได้แต่เลือกที่จะไม่ทำ ซึ่งผมไม่ขออธิบาย ณ ที่นี้ ธปท. ทราบเรื่องนี้ดีที่สุด

การประเมินผลงานผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย

หากจะถามผมเกี่ยวกับการประเมินผลงานของผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยคนปัจจุบัน ส่วนตัวผม ผมยังให้ผ่านอยู่ ผู้ว่าฯ คนปัจจุบันมีแนวคิดในการทำงานแตกต่างบ้างเมื่อเทียบกับผู้ว่าฯ คนก่อนๆ สนใจเรื่องอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจและตัวเลขมหภาคที่สำคัญมากขึ้นแต่ยังยึดมั่นในภารกิจหลักของ ธปท. คือ เสถียรภาพเศรษฐกิจ สื่อสารชัดเจนและเข้าถึง stakeholder ทั่วถึงและมากขึ้น สร้างภาพได้ดีในฐานะที่ตนเป็นผู้รู้และกล้าพูดถึงปัญหาเศรษฐกิจที่ต้องดำเนินการแก้ไข มีการออกมาตรการเฉพาะจุดเพื่อแก้ไขปัญหาหนี้ สินเชื่อ SME เงินเทา

แต่สิ่งที่ผู้ว่าฯ ยังขาดอยู่และควรกล้าทำหรือล้มเหลว คือ การเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายที่ ธปท. รับผิดชอบ การจัดการและจัดระเบียบธนาคารพาณิชย์ในส่วนที่เกี่ยวกับสินเชื่อ SME การจัดลำดับความสำคัญของปัญหาที่ควรแก้ โดยเฉพาะในส่วนที่ ธปท. มีเครื่องไม้เครื่องมือของตนเอง และการออกมาตรการที่ขาด effectiveness ซึ่งผมได้กล่าวไปแล้วในส่วนของมาตรการ SME Credit Boost และมาตรการ Secure+ และมาตรการแก้ปัญหาเงินเทา ซึ่งไม่สามารถแก้ปัญหาได้หรืออาจลดได้บ้าง เพราะเป็นมาตรการที่ผู้ต้องการกระทำความผิดสามารถเลี่ยงและเปลี่ยนพฤติกรรมการทำทุจริตได้ง่าย

สำหรับทุกมาตรการที่ ธปท. ออก ที่มีเกณฑ์กำหนดเป็นมูลค่าหรือตัวเงินหรือตัวเลข ซึ่งผู้ว่าฯ ภูมิใจนำเสนอว่า “มูลค่าการถอนเงินสดที่อยู่ภายใต้มาตรการลดลงกว่า 57% และธุรกรรมถอนทองคำจริงลดลงกว่า 85% เมื่อเทียบกับเดือนมกราคม 2569 ตามแถลงวันที่ 29 ตุลาคม” เป็นไปได้มั้ยว่าที่บอกว่าธุรกรรมลดลง ตามข้อแถลงข้างต้นจริงในส่วนภายใต้เงินสดหรือทองคำขั้นต่ำที่ตั้งไว้แต่ธุรกรรมเงินสดและทองคำไปเพิ่มมากขึ้นในส่วนที่ต่ำกว่าตัวเลขขั้นต่ำที่ ธปท. ประกาศกำหนดเพื่อเลี่ยงการรายงาน

พฤติกรรมที่ผมตั้งข้อสังเกตมีหลักฐานว่าเกิดขึ้นจริงในระบบการเงิน เรียกว่า การแบ่งธุรกรรมเพื่อหลีกเลี่ยงเกณฑ์รายงาน หรือ structuring สำนักงาน ปปง. เคยรายงานการแบ่งฝาก–ถอนให้แต่ละรายการต่ำกว่าเกณฑ์ รวมทั้งธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกันหลายบัญชี

อย่างไรก็ตาม หลักฐานดังกล่าวยืนยันว่าพฤติกรรมนี้มีอยู่ ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นสาเหตุของตัวเลขลดลง 57% และ 85% ในครั้งนี้ ตัวเลขธุรกรรมเหนือเกณฑ์ที่ลดลง อาจเกิดจากทั้งการยุติธุรกรรมจริงและการเปลี่ยนรูปแบบธุรกรรม โดยข้อมูลในคำแถลงที่อ้างยังแยกสองส่วนนี้ไม่ได้

ดังนั้น ยอดเหนือเกณฑ์ลดลง 57% ไม่เท่ากับยอดถอนเงินสดทั้งหมดลดลง 57% และยิ่งไม่เท่ากับเงินเทาลดลง 57% เช่นเดียวกับตัวเลขทองคำ ส่วนการระบุว่าทองคำลดลง 85% ต้องชี้แจงด้วยว่าวัดจากจำนวนรายการ น้ำหนัก หรือมูลค่า และครอบคลุมธุรกรรมกลุ่มใด คำแถลงสรุปที่อ้างไม่ได้ให้รายละเอียดเพียงพอสำหรับตรวจสอบประเด็นเหล่านี้

ผมเรียนพี่น้องสื่อมวลชนว่าสิ่งที่ผมได้กล่าวไปข้างต้นเป็นประสบการณ์ส่วนหนึ่งเท่านั้นจากทำงานของผมในฐานะประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยในช่วง 1 ปี 6 เดือนที่ผ่านมา เมื่อครบ 2 ปี ของการทำหน้าที่ผมจะมารายงานความคืบหน้าอีกครั้งครับ”