- เก้าอี้ สส.เท่ากับการเลือกตั้งปี 66 คือ 13 ที่นั่ง
- แต่แชมป์ สส.ชายแดนใต้เปลี่ยนแปลงไปจากพรรคประชาชาติ (แชมป์ 2 สมัยติดกัน) เป็นพรรคภูมิใจไทย
- พรรคประชาชาติเคยได้ สส. 7 เขตจาก 13 เขต และกระจายได้ สส.ทั้ง 3 จังหวัด คือ “ปักธงได้ทุกจังหวัด” ถือเป็นพรรคการเมืองของพี่น้องชายแดนใต้อย่างแท้จริง แต่ครั้งนี้สอบตกหมดที่ปัตตานี ไม่มี สส.ผ่านเข้าสภาได้เลย ทั้งที่เป็นพื้นที่สัญลักษณ์ของสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
- โมเมนตัมการเมืองเปลี่ยนที่ปัตตานี เพราะ นายกเศรษฐ์ อัลยุฟรี นายก อบจ.ปัตตานี เปลี่ยนค่ายจากที่เคยสนับสนุนพรรคประชาชาติ ไปสนับสนุนภูมิใจไทย และพา สส.เข้าวินได้ถึง 4 เขตจาก 5 เขต
- “บ้านใหญ่ยาวอหะซัน” นำโดย กูเซ็ง ยาวอหะซัน นายก อบจ.นราธิวาส ซึ่งเปิดตัวสนับสนุนพรรคประชาชาติอย่างแข็งแกร่งในการเลือกตั้งหนนี้ สอบตกหมดเป็นครั้งแรก จากที่เคยมี สส.ในพื้นที่นราธิวาสตลอด ในการเลือกตั้งหลายครั้งที่ผ่านมา
- ตั้งแต่การเลือกตั้งปี 48 มีตัวแทน “ยาวอหะซัน” เข้าสภาแทบทุกครั้ง ยกเว้นช่วงที่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง แม้จะเปลี่ยนพรรคกันไปตั้งแต่พรรคชาติไทย ชาติไทยพัฒนา พรรคประชาชาติ พรรครวมไทยสร้างชาติ และภูมิใจไทย แต่ก็ไม่เคยพลาดเก้าอี้ สส.
- กลยุทธ์สำคัญที่ไม่ค่อยมีใครนำมาใช้ แต่ “บ้านใหญ่ยาวอหะซัน” ใช้มาตลอด คือ “แยกกันเดิน รวมกันตี” การเลือกตั้งบางสมัย ลูกชาย 2 คนสังกัดคนละพรรค แต่ก็ประสบความสำเร็จทางการเมืองมาตลอด กระทั่งครั้งนี้ที่พลาดเป้าทั้งหมด
- พรรคกล้าธรรมแจ้งเกิดที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้อย่างสวยงาม ได้ สส.นับถึงขณะนี้ (อย่างไม่เป็นทางการ) คือ 4 ที่นั่ง จากนราธิวาส 3 ที่นั่ง และปัตตานี 1 ที่นั่ง ถือเป็นพรรคการเมืองที่น่าจับตา
- การประเมินทิศทางการเมืองของพรรคกล้าธรรมถือว่า “ไม่ธรรมดา” เพราะ “ผู้กองธรรมนัส” ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า ผู้นำจิตวิญญาณพรรคกล้าธรรม เคยบอก “ทีมข่าวอิศรา” เลือกตั้ง 69 ชายแดนใต้เหลือแค่ “3 สี” คือ น้ำเงิน เขียว ทอง และสุดท้ายก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ
- พรรคภูมิใจไทยขยายฐานในพื้นที่ชายแดนใต้อย่างน่าสนใจ เพราะจากที่เคยได้ สส. 1 เก้าอี้ในการเลือกตั้ง 2 ครั้งที่ผ่านมา คือปี 62 และ 66 กระโดดขึ้นมาเป็นแชมป์ 5 เก้าอี้ในปี 69 โดยเป็น 5 เก้าอี้ในแบบที่เรียกได้ว่า “เกือบ 6” ด้วยซ้ำ
- พรรคประชาธิปัตย์ “สูญพันธุ์” ที่ชายแดนใต้เป็นครั้งแรกในรอบหลายสิบปี และปิดยุครุ่งเรืองที่เคยกวาด สส.เกือบยกปลายด้ามขวาน ในยุคหลังเหตุการณ์กรือเซะ-ตากใบ
- พรรคประชาชน หรือ “พรรคส้ม” ยังคงปักธง “สส.เขต” ไม่ได้ที่ชายแดนใต้..เหมือนเดิม
- โจทย์การเมืองและการเลือกตั้งที่สำคัญของพื้นที่ปลายด้ามขวาน...จริงหรือไม่ที่ “กระแส และ ศรัทธา” โดนท้าทายจาก “กระสุน” และ “ทรัพยากรการเมือง”
- หากตีโจทย์นี้แตก ก็จะตอบคำถามที่ตั้งไว้ในหัวเรื่องของบทความนี้ได้ว่า ชายแดนใต้...เปลี่ยนไป หรือที่แท้ก็ไม่ได้เปลี่ยน เพียงแต่ที่ผ่านมาไม่ได้ยอมรับความจริง!
