สภากทม.โหวตคว่ำ 'เช่ารถขยะ EV 1,347 คัน' กังขาของแพงขึ้น ประมูลส่อเอื้อเอกชน

สภากทม.ดับฝัน 'ชัชชาติ' โหวตคว่ำรายการงบประมาณเช่ารถขยะ EV 1,347 คัน หลังตั้งคำถามถึงมูลค่าที่แพงขึ้น กระบวนการประกวดราคาที่ส่อเอื้อเอกชน 'ชัชชาติ' แจงยิบความจำเป็น รถขยะ EV มีใช้แล้ว 13 จังหวัด การันตีโปร่งใส พร้อมลดต้นทุนได้จริง

สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า วันที่ 15 กันยายน 2569 ในการประชุมสภากรุงเทพมหานคร (สภากทม.) สมัยประชุมวิสามัญ สมัยแรก ครั้งที่ 1 ประจำปี 69 โดยมีนางสาวภัทราภรณ์ เก่งรุ่งเรืองชัย ประธานสภากรุงเทพมหานคร เป็นประธาน ซึ่งนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯกทม. คณะผู้บริหารกทม. หัวหน้าหน่วยงาน สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) และผู้เกี่ยวข้องเข้าร่วมด้วย

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ประชุมมีการพิจารณาเรื่องรายการแปรญัตติ เพิ่มงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 โดยมีคณะกรรมการวิสามัญฯ สงวนความเห็นไว้เพื่อขอให้สภากรุงเทพมหานคร วินิจฉัย โครงการเช่ารถไฟฟ้าเก็บขนมูลฝอย จำนวน 3 โครงการ เพื่อใช้ทดแทนรถเก็บขนมูลฝอย (รถสันดาป) ที่จะสิ้นสุดสัญญา ในปี 2570 รวม 1,347 คัน ดังนี้

1. โครงการเช่ารถไฟฟ้าเก็บขนมูลฝอยแบบอัด ขนาด 2 ตัน 399 คัน วงเงินโครงการ 1,595,577,060 บาท ระยะเวลาดำเนินการ 7 ปี (2570-76) ระยะเวลาเช่า 5 ปี โดยของบปี 70 จำนวน 1 ล้านบาท

2. โครงการเช่ารถไฟฟ้าเก็บขนมูลฝอยแบบอัด ขนาด 5 ตัน 874 คัน วงเงินโครงการ 4,125,463,540 บาท ระยะเวลาดำเนินการ 7 ปี (2570-76) ระยะเวลาเช่า 5 ปี โดยของบปี 70 จำนวน 1 ล้านบาท

และ โครงการเช่ารถไฟฟ้าเก็บขนมูลฝอยแบบยกภาชนะขนาด 8 ลบ.ม. 74 คัน ของบฯ 317,541,400 บาท ระยะเวลาดำเนินการ 8 ปี (2570-77) ระยะเวลาเช่า 5 ปี โดยของบปี 70 จำนวน 1 ล้านบาท รวม 1,347 คัน รวม 3 โครงการ วงเงินรวมทั้งสิ้น 6,038,582,000 บาท

@ส.ก.กังขาโครงการงบแพงขึ้น - ขาดรายละเอียด - สบช่องเอื้อเอกชน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ภายในที่ประชุมบรรดา ส.ก. อภิปรายกันอย่างกว้างขวาง โดยส่วนใหญ่สนับสนุนการใช้รถอีวี แต่โครงการดังกล่าว ฝ่ายบริหารเคยขอจัดสรรงบประมาณประจำปี 68 มาแล้ว จนถึงปัจจุบันทั้ง 3 โครงการนี้ยังไม่ได้ตัวผู้รับจ้าง เพราะกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างมีปัญหามาตลอด กระทั่งฝ่ายบริหารขอยกเลิกทั้ง 3 โครงการ และเสนอทั้ง 3 โครงการมาใหม่ แต่กลับมีมูลค่าแพงกว่าเดิม

นอกจากนี้ รายละเอียดที่ฝ่ายบริหารเสนอโครงการมา ยังไม่เพียงพอต่อการพิจารณา ยังขาดรายละเอียดที่ชัดเจนจำนวนมาก โดยเฉพาะการกำหนดสเปกและขอบเขตของงาน รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ และจำนวนลดลง แต่ราคากลับสูงกว่าเดิมโครงการละ 100-200 ล้านบาท

รวมทั้งผลการทดลองใช้งานรถขยะอีวี ตลอดจนปัญหาเรื่องสถานีชาร์จ ขณะที่ค่าใช้จ่ายถูกกว่าจริง ลดมลพิษจริง แต่ไม่ได้ดูต้นทุนแฝงอื่น ๆ พร้อมเสนอให้เตรียมพร้อมรถชนิดดีเซลไว้ในกรณีฉุกเฉิน

บรรดา ส.ก. ยังชี้ให้เห็นว่า ที่ผ่านมาทั้ง 3 โครงการ มีปัญหามาตลอดว่ามีการล็อกสเปก เพื่อเอื้อให้เอกชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง จนกระทั่งสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เข้ามาตรวจสอบ จึงอยากให้ฝ่ายบริหารกลับไปศึกษาความเสี่ยง ทบทวนโครงการให้รอบคอบ ทั้งการทดสอบน้ำหนักและระยะทาง การกำหนดทีโออาร์ เอกสารเสนอราคา และระบบชาร์จไฟฟ้า ก่อนเสนอโครงการเข้ามาใหม่ พร้อมมีข้อแนะนำให้ใช้รถขยะอีวีทดลองนำร่องก่อน เมื่อได้ผลดีจึงค่อยขยายต่อไป

@ชัชชาติ แจงกทม.พร้อม - ช่วยลดต้นทุนได้จริง

ขณะที่ นายชัชชาติ กล่าวว่า ทั้ง 3 โครงการ มีการตรวจสอบอย่างละเอียดทุกขั้นตอน ทำให้เกิดความล่าช้า ฝ่ายบริหาร จึงของบเหลื่อมปี แต่สภา กทม. ไม่อนุมัติให้ จึงเสนอโครงการเข้ามาใหม่ ปัจจุบันในประเทศไทย มีรถขยะอีวีใช้แล้ว 13 จังหวัด อีกทั้งค่าเช่ารถขยะอีวีถูกลง อัตราค่าเช่ารถอีวีต่ำกว่าค่าเช่ารถดีเซลเดิมเมื่อปี 63 ประมาณ 7–10 % และยังประหยัดค่าพลังงานกว่า 4,745 ล้านบาท

รถขยะอีวี จำนวน 1,347 คัน วิ่งเฉลี่ย 200 กิโลเมตรต่อวัน จะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานตลอดสัญญา 5 ปีได้ประมาณ 4,745 ล้านบาท หรือเฉลี่ย 949 ล้านบาทต่อปี คิดเป็นการประหยัดประมาณ 54% เมื่อเทียบกับรถดีเซล

นอกจากนี้เห็นตัวเลขชัดเจน รถดีเซลมีค่าใช้จ่ายด้านพลังงานตลอด 5 ปีประมาณ 8,756.63 ล้านบาท คำนวณจากราคาดีเซล 39 บาทต่อลิตร ขณะที่รถอีวี อยู่ที่ประมาณ 4,011.90 ล้านบาท คำนวณจากค่าไฟฟ้า 6 บาทต่อหน่วย จึงประหยัดได้ 4,744.72 ล้านบาท ทำให้ ประหยัดเกือบ 80% ของวงเงินเช่า เงินที่ประหยัดจากค่าพลังงานประมาณ 4,745 ล้านบาท คิดเป็นราว 79% ของวงเงินโครงการเช่ารถอีวี ทั้งหมดประมาณ 6,038 ล้านบาท

ส่วนความพร้อมของ กทม. ได้มีความร่วมมือกับการไฟฟ้านครหลวงในการติดตั้งระบบชาร์จไฟ และจะมีการทดสอบสมรรถนะรถอย่างรอบคอบก่อนใช้งานจริง เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถรองรับภารกิจเก็บขยะได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม หากไม่ได้รับงบประมาณปี 2570 กทม. จะต้องเช่ารถดีเซลเดิมต่อไปอีกประมาณ 2 ปี ซึ่งรถบางส่วนมีอายุการใช้งาน 5–7 ปี และยังคงมีปัญหาด้านมลพิษและเสียงรบกวน

สำหรับข้อกังวลเรื่องความโปร่งใส กทม. ให้ความสำคัญกับการตรวจสอบโครงการอย่างรอบด้าน มีการตั้งคณะกรรมการร่วมจากหลายหน่วยงาน พิจารณารายละเอียดและดำเนินการตามข้อสังเกตของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงนำเข้าสู่กระบวนการด้านคุณธรรมและความโปร่งใส เพื่อให้การดำเนินงานตรวจสอบได้

@27 เสียง โหวตคว่ำ

หลังจากการอภิปรายเสร็จสิ้น ประธานสภากรุงเทพมหานคร ได้สอบถามผู้สงวนความเห็นและเปิดระบบลงมติด้วยเครื่องออกเสียงลงคะแนน โดยมีสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ยืนยันตัวตนเข้าร่วมประชุมและลงคะแนนเต็มจำนวน 50 คน

ผลการลงมติ ปรากฏว่า มีผู้เห็นชอบตามที่ผู้สงวนความเห็นเสนอ (เห็นควรให้ตัดงบประมาณ) จำนวน 27 คน ไม่เห็นชอบ (ให้คงงบประมาณตามร่างเดิม) จำนวน 19 คน งดออกเสียง จำนวน 4 คน ส่งผลให้ที่ประชุมสภากรุงเทพมหานครมีมติเห็นชอบตามผู้สงวนความเห็น คือ เห็นควรตัด เนื่องจากเห็นว่า กทม. ควรเช่ารถเก็บขนมูลฝอยในรูปแบบเดิมไปก่อนจนกว่าจะมีการทดสอบการใช้รถไฟฟ้าว่ามีประสิทธิภาพอย่างแท้จริง แต่คณะกรรมการวิสามัญฯ มีมติให้คงไว้ในรายการแปรญัตติ