
‘สถ.’ เปิดรับฟังความคิดเห็นฯ ‘หลักการ’ ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาลฯ ยกเลิก ‘อบต.’ ทั่วประเทศ เปลี่ยนเป็น ‘เทศบาล’ ยกร่าง ‘เทศบัญญัติ’ ใหม่ ให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี คงตำแหน่ง ‘กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน-ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน-แพทย์ประจำตำบล-สารวัตรกำนัน’ ไว้ตามเดิม
.........................................
เมื่อวันที่ 20 พ.ย. สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า เมื่อวันที่ 16 พ.ย.ที่ผ่านมา กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) กระทรวงมหาดไทย ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการ ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาล พ.ศ... โดยมีหลักการเป็นการยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ทั่วประเทศ ขึ้นเป็นเทศบาล และกำหนดให้ตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ยังคงมีอยู่และปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้ในเขตเทศบาลที่จัดตั้งขึ้นใหม่ โดยกรมฯจะเปิดรับฟังความคิดเห็นฯ ไปจนถึงวันที่ 15 ธ.ค.2569
สาระสำคัญของหลักการ ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาล พ.ศ... ที่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่เปิดรับฟังความคิดเห็นฯ มีดังนี้
1.กำหนดให้ พ.ร.บ.นี้ มีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 180 วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
2.กำหนดให้ยกเลิก พ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติมทั้งหมด
3.กำหนดให้องค์การบริหารส่วนตำบลที่มีอยู่เดิมทั้งหมดเปลี่ยนสถานะเป็นเทศบาล (เทศบาลตำบล, เทศบาลเมือง หรือเทศบาลนคร) โดยให้ใช้ชื่อและเขตพื้นที่เดิม กรณีที่มีชื่อเดียวกับเทศบาลตำบล เทศบาลเมือง และเทศบาลนครที่มีอยู่เดิมให้ดำเนินการเปลี่ยนชื่อเทศบาลนั้น โดยทำเป็นประกาศกระทรวงมหาดไทย
4.กำหนดรับรองว่าการดำเนินการใด ๆ ที่องค์การบริหารส่วนตำบลได้ทำไปโดยชอบด้วยกฎหมายก่อนหน้านี้ ให้ถือว่ามีผลสมบูรณ์ต่อไป
5.กำหนดให้โอนกิจการ ทรัพย์สิน หนี้สิน สิทธิ และงบประมาณทั้งหมดขององค์การบริหารส่วนตำบลเดิมไปเป็นของเทศบาลที่จัดตั้งขึ้นใหม่
6.กำหนดให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบล รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล และตำแหน่งทางการเมืองอื่น ๆ ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ดำรงตำแหน่ง ในฐานะเดียวกันของเทศบาลใหม่ต่อไปจนกว่าครบอายุของสภา (เดิม) หรือจนกว่าครบวาระของนายกองค์การบริหารส่วนตำบล (เดิม)
7.กำหนดให้ตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ยังคงมีอยู่และปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้ในเขตเทศบาลที่จัดตั้งขึ้นใหม่
8.อนุญาตให้ข้อบังคับ กฎ ระเบียบ และคำสั่งต่างๆ ขององค์การบริหารส่วนตำบลเดิม ยังคงมีผลใช้บังคับต่อไปได้อีกเป็นเวลา 1 ปี ตราบเท่าที่ไม่ขัดกับกฎหมายว่าด้วยเทศบาล
9.กำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
“ปัจจุบันประเทศไทยมีการแบ่งประเภทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับล่าง ออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ “เทศบาล” และ “องค์การบริหารส่วนตำบล” ซึ่งอยู่ภายใต้กฎหมายจัดตั้งและระเบียบการบริหารงานที่แตกต่างกัน ส่งผลให้เกิดปัญหาขาดเอกภาพในการบริหารราชการแผ่นดิน ความเหลื่อมล้ำด้านโครงสร้างอัตรากำลัง งบประมาณ สวัสดิการบุคลากร ตลอดจนขอบเขตหน้าที่และอำนาจในการจัดทำบริการสาธารณะ
ทั้งที่ในความเป็นจริง มีองค์การบริหารส่วนตำบลขนาดใหญ่หลายแห่งมีศักยภาพด้านรายได้และจำนวนประชากรสูงกว่าเทศบาลบางแห่ง แต่ยังคงติดข้อจำกัดทางกฎหมายส่งผลให้การบริการสาธารณะแก่ประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียงกันมีความแตกต่างกัน ทั้งยังเกิดความไม่เสมอภาคในสิทธิประโยชน์ของบุคลากรและสมาชิกสภาท้องถิ่นระหว่างองค์กรทั้งสองประเภท อันนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำในการบริหารงานและการพัฒนาท้องถิ่น
ด้วยเหตุผลดังกล่าว เพื่อให้การปฏิรูปองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่มุ่งเน้นความเป็นอิสระและการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงาน จึงมีความจำเป็นต้องยกเลิกโครงสร้างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแบบสองมาตรฐาน และปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบเทศบาลที่เป็นเอกภาพทั่วประเทศ เช่นเดียวกับแนวทางของนานาอารยประเทศ อาทิ ประเทศญี่ปุ่น หรือประเทศฝรั่งเศส
เพื่อให้กฎหมายจัดตั้งและการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นไปภายใต้มาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ อันจะเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและประสิทธิภาพในการให้บริการสาธารณะอย่างยั่งยืน” กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ระบุถึงความเป็นมาและสภาพปัญหาที่ทำให้ต้องมีการออก พ.ร.บ. เพื่อยกเลิก อบต. ทั่วประเทศ และยกฐานะเป็นเทศบาล
ขณะเดียวกัน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ยังวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการบังคับใช้กฎหมายเบื้องต้น ดังนี้
1.ผลกระทบด้านการดำรงชีพ
1.1 คุณภาพบริการสาธารณะที่ดีขึ้นในระยะยาว: การเปลี่ยนสถานะเป็น “เทศบาล” จะทำให้ท้องถิ่นมีกฎหมายรองรับในการจัดทำบริการสาธารณะที่กว้างขวางและคล่องตัวกว่ารูปแบบองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เดิม ส่งผลให้โครงสร้างพื้นฐาน (ถนน, ไฟฟ้า, น้ำประปา) มีแนวโน้มได้รับการพัฒนาให้เป็นระบบเมืองมากขึ้น
1.2 ความต่อเนื่องของการใช้ชีวิต: ในระยะเริ่มแรก ประชาชนจะไม่รู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงที่กระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เนื่องจากกฎหมายกำหนดให้โอนกิจการและงบประมาณเดิมมาทั้งหมด และกฎระเบียบเดิมขององค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) จะยังคงใช้บังคับต่อไปได้อีก 1 ปี ทำให้การขออนุญาตหรือติดต่อราชการยังคงใช้เกณฑ์เดิมไปพลางก่อน
1.3 สวัสดิการไม่หยุดชะงัก: การโอนถ่ายบุคลากรทั้งข้าราชการและลูกจ้างมายังเทศบาลใหม่ โดยให้สิทธิประโยชน์ไม่ต่ำกว่าเดิม เป็นหลักประกันว่าเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานเดิมจะยังคงทำหน้าที่ดูแลประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง ไม่เกิดภาวะสุญญากาศในการให้บริการ
2.ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ
2.1 ภาพลักษณ์และการลงทุน: การเปลี่ยนชื่อจาก “องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)” เป็น “เทศบาล” จะสร้างภาพลักษณ์ความเป็นเมือง ซึ่งมักส่งผลทางจิตวิทยาต่อการประเมินมูลค่าที่ดินและการดึงดูดการลงทุนในพื้นที่ เนื่องจากคำว่าเทศบาลสื่อถึงความพร้อมของสาธารณูปโภคที่มากกว่าองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)
2.2 งบประมาณและการคลัง: การโอนทรัพย์สินและงบประมาณมายังเทศบาลทันที ช่วยให้โครงการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนที่องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เดิม วางแผนไว้สามารถดำเนินต่อไปได้ ไม่ต้องรอตั้งงบประมาณใหม่
3.ผลกระทบด้านสังคมและการเมือง
3.1 การผสมผสานโครงสร้างสังคม: จุดเด่นสำคัญของร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ การลดแรงเสียดทานทางสังคม โดยปกติการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร อาจทำให้บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานันลดลง แต่ร่างพระราชบัญญัตินี้กำหนดให้ยังคงมีตำแหน่งดังกล่าวต่อไป ทำให้โครงสร้างผู้นำชุมชนแบบดั้งเดิมยังคงอยู่ควบคู่กับโครงสร้างการบริหารแบบเทศบาล ช่วยรักษาความสัมพันธ์ในชุมชนให้แน่นแฟ้นเช่นเดิม
3.2 ความสงบเรียบร้อยทางการเมือง: การให้ผู้บริหารท้องถิ่นและสมาชิกสภาท้องถิ่นชุดเดิมดำรงตำแหน่งต่อไปจนครบวาระ ช่วยลดความขัดแย้งจากการแข่งขันทางการเมืองที่อาจเกิดขึ้น และเคารพซึ่งเสียงของประชาชนที่ได้ดำเนินการเลือกผู้บริหารท้องถิ่นและสมาชิกสภาท้องถิ่นชุดดังกล่าวเข้ามาทำหน้าที่ในการบริหารงานแล้ว
4.ข้อสังเกตและผลกระทบอื่นที่สำคัญ
4.1 ภาระงานด้านกฎหมายในช่วงเปลี่ยนผ่าน: เทศบาลที่ตั้งขึ้นใหม่จะมีภาระเร่งด่วนในการยกร่างเทศบัญญัติใหม่เพื่อมาใช้แทนข้อบัญญัติขององค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เดิมที่จะหมดอายุภายใน 1 ปี นับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้มีผลใช้บังคับ และหากดำเนินการไม่ทันอาจเกิดช่องว่างทางกฎหมายในการบริหารจัดการท้องถิ่นได้
4.2 ความสับสนเรื่องชื่อ: กรณีที่ชื่อองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ไปซ้ำกับเทศบาลอื่นที่มีอยู่แล้ว ต้องมีการเปลี่ยนชื่อใหม่ โดยจัดทำเป็นประกาศกระทรวงมหาดไทย ซึ่งอาจสร้างความสับสนเล็กน้อยในเรื่องชื่อให้แก่ประชาชนในการแจ้งที่อยู่หรือทำธุรกรรมในช่วงแรก
อ่านเพิ่มเติม : การรับฟังความคิดเห็นหลักการของร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาล พ.ศ. ....

Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา