
..."กว่า 9 ปีที่ประเทศไทยกำลังปลุกปั้น ‘รถไฟความเร็วสูง’ ให้เป็นจริง ต้องจับตากันว่า สารพัดปัญหาที่รุมเร้าไฮสปีดเทรน รัฐบาลสีน้ำเงินจะผ่าทางตัน นำโครงการนี้ไปสู่ความสำเร็จได้หรือไม่? หรืออาจจะถูกจารึกเป็นโครงการที่ล้มเหลวเหมือน ‘รถไฟฟ้าลาวาริน’ และ ‘โฮปเวลล์’ ในอดีต ต้องรอดูฝีมือ !..."
หลังกระทรวงคมนาคมปักหมุดโครงการรถไฟความเร็วสูง เชื่อมโยงระหว่างไทยกับไทยภูมิภาค หวังผลการค้าและการลงทุน โดยเฉพาะกับจีน และมีการศึกษาแผนพัฒนาโครงการดังกล่าวทั่วประเทศ 8 เส้นทาง รวม 2,465 กิโลเมตร มูลค่าลงทุน 1,788,154 ล้านบาท เฟสแรก เส้นทาง กรุงเทพ -นครราชสีมา ระยะทาง 253 กิโลเมตร และโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน (ดอนเมือง-สุวรรณภูมิ-อู่ตะเภา) ยังไม่แล้วเสร็จ
สิ่งที่น่าจับตา คือ 2 โครงการที่ยังอยู่ระหว่างก่อสร้างไปแล้ว และโครงการที่ผ่านการเซ็นสัญญาไปแล้วแต่ยังไม่ได้เดินหน้าว่า จะเป็นไปได้มากน้อยเพียงใดได้ หรือเป็นเพียงแค่ ฝันใหญ่ที่ยังไปไม่ถึง
ผ่าปูมโครงการรถไฟ ใครทำสะดุด
หากสำรวจตั้งแต่จุดเริ่มต้นจนถึงปัจจุบัน ขณะนี้มีเพียง 2 โครงการที่ได้ดำเนินการแล้ว คือ รถไฟความเร็วสูงไทย- จีนเฟส 1 ช่วงกรุงเทพ-นครราชสีมา ระยะทาง 253 กิโลเมตร วงเงินลงทุน 179.412.21 ล้านบาท เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนธันวาคม 2560 และรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบิน เส้นทางดอนเมือง-สุวรรณภูมิ-อู่ตะเภา ระยะทาง 220 กิโลเมตร วงเงินงบประมาณ 224,544.36 ล้านบาท ซึ่งการรถไฟแห่งประเทศไทย เซ็นสัญญาร่วมทุนกับบริษัทเอเชีย เอราวัณ จำกัด (ซี.พี.) เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2562 ระยะเวลาสัมปทาน 50 ปี แต่เอกชนยังไม่เริ่มก่อสร้างเนื่องจากมีปัญหาการแก้ไขสัญญาร่วมลงทุน
หากไล่เรียงจุดสตาร์ทโครงการรถไฟความเร็วสูง พบว่า รถไฟความเร็วสูง ดำริขึ้นครั้งแรกในสมัยรัฐบาลนายอานันท์ ปันยารชุนช่วงประมาณเดือน ม.ค. พ.ศ. 2535 ซึ่งคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในตอนนั้นมีมติเห็นชอบในหลักการโครงการรถไฟความเร็วสูงสายแรก คือ ช่วงกรุงเทพฯ - ชายฝั่งทะเลตะวันออก ระยะทาง 200 กม. วงเงินลงทุน 37,565 ล้านบาท โดยมอบหมายกระทรวงคมนาคมส่งเรื่องให้สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (ปัจจุบันคือสภาพัฒน์ภายใต้ชื่อ สภาพัฒนการเศรษฐกิจและสังคมหรือสศช.) พิจารณาตามขั้นตอน หลังจากนั้นก้าวผ่านมาหลายรัฐบาล ตั้งแต่รัฐบาลพล.อ.สุจินดา คราประยูร พ.ศ. 2535 เข้าสู่รัฐบาลชวน หลีกภัย 1 ระหว่างปีพ.ศ.2535 – 2538 จนถึงรัฐบาลบรรหาร ศิลปะอาชาในช่วงพ.ศ. 2538 จึงสามารถสรุปผลการศึกษาเบื้องต้น
โดยเคาะแผนรถไฟความเร็วสูงแตกออกมาเป็น 3 เส้นทาง ได้แก่ สายเหนือ (กรุงเทพ-เชียงใหม่) สายใต้ (กรุงเทพ-หาดใหญ่) และสายอีสาน (กรุงเทพ-หนองคาย, กรุงเทพ-อุบลราชธานี) แต่หลังจากประเทศเผชิญปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจปีพ.ศ. 2540 สมัยรัฐบาลพล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ โครงการดังกล่าวต้องหยุดชะงัก ซึ่งนายสุเทพ เทือกสุบรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมสมัยรัฐบาลชวน หลีกภัยครั้งที่ 2 (ปีพ.ศ.2540-2544) เคยชี้แจงต่อสภาเมื่อวันที่ 17 ส.ค. 2541 ว่า
“โดยที่สภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันไม่เอื้ออำนวยต่อการก่อสร้างกระทรวง คมนาคมจึงได้ระงับโครงการรถไฟความเร็วสูงไว้ก่อน และให้การรถไฟแห่งประเทศไทยเร่งพัฒนา โครงการก่อสร้างทางคู่ และขยายทางรถไฟให้ครบทั่วประเทศ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ตลอดจนขนส่งสินค้า ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อประเทศโดยส่วนรวมมากกว่า”
คำตอบของนายสุเทพ เทือกสุบรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเมื่อปี 2541 เกี่ยวกับรถไฟความเร็วสูง
ที่มา: ราชกิจจานุเบกษา
ล่วงเลยมาอีก 10 ปีช่วงประมาณปีพ.ศ. 2551 รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ จึงกลับมาปัดฝุ่นโครงการนี้มาศึกษาอีกครั้ง ส่งต่อมาถึงยุครัฐบาล ‘ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร’ จึงมีความพยายามปั้นอภิมหาโปรเจ็กต์ยักษ์ โดยการออกพ.ร.บ.เงินกู้ 2 ล้านล้านบาท รวบรวม 3 เส้นทางรถไฟความเร็วสูงมาไว้ด้วยกัน แต่ก็มีเหตุต้องสะดุดลง เนื่องจากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.เงินกู้ดังกล่าวขัดรัฐธรรมนูญ
สุดท้ายล่วงเข้าสู่รัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา จึงได้หยิบยกโครงการรถไฟความเร็วสูงขึ้นมาพิจารณาอีกครั้งและถูกบรรจุลงใน ‘แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งของไทย ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580)’ ถือเป็นแผนงานของกระทรวงคมนาคมที่เขียนล้อมากับแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ยนสามารถสกัดออกมาเป็น 2 โครงการรถไฟความเร็วสูงที่ผ่านการอนุมัติของคณะรัฐมนตรี (ครม.) จนนำมาสู่การเซ็นสัญญา คือ โครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ช่วงกรุงเทพฯ - หนองคาย และโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน (ดอนเมือง - สุวรรณภูมิ - อู่ตะเภา)
โดย ‘พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา’ นายกรัฐมนตรี ในฐานะหัวหน้าคสช.ขณะนั้นเดินทางไปเป็นประธานในการวางศิลาฤกษ์และทำการปักหมุดโครงการ บริเวณ มอหลักหิน ระหว่างสถานีกลางดง-ปางอโศก อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เมื่อวันที่ 21 ธ.ค. พ.ศ. 2560
ส่วนโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน รัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ เปิดตึกสันไมตรี ทำเนียบรัฐบาล จูงมือการรถไฟฯและบริษัท เอเชีย เอรา วัน จำกกัด (ซี.พี.) มาลงนามในสัญญาโครงการเมื่อวันที่ 24 ต.ค. 2562
พลิกมติครม.ส่องสรรพคุณข้างขวด 2 ไฮสปีด
หากย้อนกลับไปดูมติครม.ของทั้ง 2 โครงการที่ผ่านการอนุมัติ ได้ระบุสาระสำคัญไว้ว่า เป็นส่วนหนึ่งของโครงการที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในการเชื่อมโยงภูมิภาคอาเซียน และสาธารณรัฐประชาชนจีนที่ปัจจุบันมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในภูมิภาค และมีมูลค่าการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยวกับไทยสูงซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ One Belt One Road ที่จะสนับสนุนยุทธศาสตร์การสร้างประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งและโลจิสติกส์ของภูมิภาค รวมทั้งสนับสนุนยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือให้เชื่อมโยงกับโครงการพัฒนา ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก
ส่วนผลตอบแทนทางด้านเศรษฐกิจของโครงการประโยชน์ทางตรง คือ ช่วยประหยัดเวลาในการเดินทาง และค่าใช้จ่ายจากการใช้รถ และยังกำจัดมลพิษ มูลค่า ความสูญเสีย เนื่องจากอุบัติเหตุที่ลดลงของโครงการ
ส่วนผลประโยชน์ทางอ้อม จากการเชื่อมโยงระหว่างภูมิภาคด้วยรถไฟความเร็วสูง ทำให้เกิดการกระจายการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมจากส่วนกลางไปยังพื้นที่ส่วนภูมิภาค ซึ่งจะเป็นการพัฒนาเมืองอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะต่อระบบเศรษฐกิจของเมืองในพื้นที่โครงการ 4 จังหวัด ได้แก่ ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา, สระบุรี และนครราชสีมา พื้นที่โดยรอบสถานี และในพื้นที่จังหวัด ขอนแก่น อุดรธานี และหนองคาย ซึ่งล้วนเป็นเมืองหลักของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งการพัฒนาเมืองตลอดแนวเส้นทางถือเป็นผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่สำคัญ
และเมื่อโครงข่ายมีความสมบูรณ์ทั้งระบบจะเกิดการเชื่อมโยงระหว่างภูมิภาคอาเซียนกับสาธารณรัฐประชาชนจีน และส่งผลให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการคมนาคม ขนส่งและโลจิสติกส์ของภูมิภาค ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวและการค้าชายแดนอีกทางหนึ่งด้วย โดยสามารถสร้างผลตอบแทนเชิงกว้างที่มีต่อระบบเศรษฐกิจในพื้นที่โครงการ 4 จังหวัดข้างต้น
ขณะที่โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ตามมติครม.เมื่อวันที่ 27 มี.ค. 2561 ระบุว่า เป็นโครงสร้างพื้นฐานหลักในระเบียงเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) จะสามารถ เชื่อมต่อการเดินทางสนามบินหลักของประเทศคือ สนามบินสุวรรณภูมิ สนามบินดอนเมือง และสนามบินอู่ตะเภา และจะเป็นปลายทางของนักลงทุนทั่วโลกตามนโยบาย EEC และเนื่องจากโครงการนี้มีพื้นที่สนับสนุนโครงการคือ พื้นที่มักกะสัน 150 ไร่ ซึ่งวางไว้เป็นศูนย์กลางการเดินทางของเขตเศรษฐกิจพิเศษ EEC จึงคาดว่าจะเป็นพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ที่ดึงดูดคนมาใช้บริการด้วย
ส่องปัญหา 2 ไฮสปีดโครงการใหญ่
แต่แล้ว เมื่อทั่วโลกเผชิญกับการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เหตุการณ์ดังกล่าว กลายเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ทั้งสองโครงการเดินมาสู่ทางแยกที่ออกได้ทั้ง ‘รอด-ไม่รอด’ โดยเฉพาะโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน เนื่องจากทางเอกชนได้ส่งหนังสือหารือถึงผลกระทบ และขอให้ภาครัฐออกมาตรการเยียวยาโครงการทันที โดยซี.พี.ขอให้ขยายเวลาจ่ายค่าใช้สิทธิ์รถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิ้งก์ 10,671 ล้านบาท เพราะโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน นอกจากการบริหารรถไฟความเร็วสูงแล้ว ในเงื่อนไขของโครงการ ยังได้มอบสิทธิ์บริหารรถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิ้งก์ให้ดูแลด้วย
นอกจากประเด็นรถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิ้งก์แล้ว ทางกลุ่มซี.พี.ยังได้ขอปรับวิธีจ่ายเงินอุดหนุนโครงการจำนวน 117,000 ล้านบาท จากเริ่มจ่ายปีที่ 6 ของโครงการ หลังก่อสร้างแล้วเสร็จ เป็นปีที่ 2-3 ซึ่งเป็นช่วงที่ยังก่อสร้างโครงการอยู่ หรือที่เรียกว่า ‘สร้างไป-จ่ายไป’
โดยข้อเสนอทั้งหมด นำไปสู่ปลายทางคือ ‘การ แก้ไขสัญญาสัมปทาน’ ที่เซ็นกันเมื่อปี 2562 นั่นเอง
แต่แล้วเมื่อเข้าสู่ ‘รัฐบาลอนุทิน 1’ การแก้ไขสัญญาตามเงื่อนไขข้างต้นถูกปฏิเสธจากฝ่ายนโยบาย ทำให้กลุ่มซี.พี.เลือกใช้ช่องทางสิ้นสุดการเป็นคู่สัญญา เพื่อนำไปสู่การเลิกสัญญาในท้ายที่สุด ขณะที่กระทรวงคมนาคมและสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EECO) ก็ยังไม่ได้ตอบรับหรือปฏิเสธข้อเสนอที่ซี.พี.ยื่นมา
ส่วน โครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ช่วงกรุงเทพฯ – นครราชสีมา แม้จะไม่ได้มีปัญหา ตรงๆแบบรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน แต่เมื่อภาวะการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เกิดขึ้น ก็ทำให้ในช่วงที่ระบาดใหม่ๆ ต้องชะลอเริ่มงานเพราะมาตรการรัฐบาลคุมเข้มเรื่องการเคลื่อนย้ายแรงงาน
ประกอบกับโครงการส่วนใหญ่มีปัญหาด้านการส่งมอบพื้นที่ในหลายๆสัญญา จึงมีการขยายเวลาก่อสร้างออกไป กำหนดการแล้วเสร็จในการก่อสร้างงานโยธาล่าสุด กำหนดไว้ที่สิ้นสุดประมาณปี 2571
และยังไม่นับรวมปัญหาที่ยังต้องตามแก้ อาทิ อนาคตสัญญา 4-1 ช่วงบางซื่อ - ดอนเมือง ซึ่งมีเนื้องานผูกติดกับโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน หรือกรณีสถานีอยุธยาที่ทางยูเนสโกให้การรถไฟฯปรับแบบ และย้ายการก่อสร้างสถานีแห่งใหม่ออกไปจากสถานีเดิม เพราะอาจจะกระทบความเป็นมรดกโลกได้
แนะผ่าทางตัน รัฐทุ่มลงทุนเอง 80% ‘ไฮสปีด 3 สนามบิน’
นายสามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ซึ่งชำนาญด้านโครงการและแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนและท่าอากาศยาน วิเคราะห์ว่า ในส่วนของรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินนั้น ต้องยอมรับปัจจัยการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 และปัญหาสงครามรัสเซีย - ยูเครนมีผลกระทบจริงๆ เพราะปัจจัยทั้งสองข้อ ทำให้มีผลต่อการปล่อยเงินกู้ของสถาบันการเงินที่เอกชนไปดีลไว้
ประกอบกับเมื่อเกิดการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ก็ทำให้ประชาชนดำรงชีวิตแบบใหม่ (New Normal) มีการหันไปใช้ระบบออนไลน์ในการทำงานมากขึ้น ซึ่งทำให้การเดินทางลดลง ส่งผลให้จำนวนผู้โดยสารที่คาดการณ์ก่อนหน้านี้ลดลง อีกทั้ง รัฐบาลก็ยังมีแผนพัฒนาสนามบินสุวรรณภูมิอย่างต่อเนื่อง ทำให้แผนงานที่จะพัฒนาสนามบินอู่ตะเภา สนามบินในเขต EEC อันเป็นโครงการพี่ โครงการน้องกับรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ได้รับผลกระทบตามไปด้วยว่า อาจจะมีคนมาใช้บริการน้อยลง
ยังไม่รวมการดำเนินนโยบายของรัฐบาลที่เปลี่ยนไปจากเดิม นายสามารถขยายความว่า เพราะถ้าย้อนไปดูตั้งแต่รัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์, รัฐบาลนายเศรษฐา ทวีสิน และรัฐบาลนางสาวแพงทองธาร ชินวัตร จะเห็นว่าแนวนโยบาย ‘ไฟเขียว’ ให้มีการแก้ไขสัญญาตามที่เอกชนร้องขอมา แต่เมื่อเข้าสู่รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล นโยบายตรงนี้เปลี่ยนไปเป็นไม่แก้สัญญา ให้ยืนยันตามหลักการเดิมนั้น ทางซี.พี.ก็คงคำนวณแล้วว่า ถ้าเงื่อนไขเป็นแบบนี้ คงแบกรับต่อไม่ไหว นำไปสู่การขอใช้สิทธิ์สิ้นสุดสัญญาจะเจ็บตัวน้อยกว่า
“อยากให้โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน เกิดขึ้นมา เวลานี้ รัฐบาลต้องเลือกว่าจะแก้ปัญหาอย่างไรให้เสียเวลาน้อยที่สุด รวมถึงไม่อยากให้รัฐบาลลดโครงการเป็นเพียง รถไฟทางคู่ที่วิ่งได้ 160 กม./ชม. เพราะเส้นทางนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนแม่บทรถไฟความเร็วสูงของประเทศไทยด้วย ถ้ารัฐบาลล้มเลิกจริงๆ 7 ปีที่ทำกันมา ก็สูญเปล่าทันที แล้วจะเป็นลูกโซ่ลามไปที่นโยบาย EEC ว่า จะเกิดได้ไหม? เพราะรถไฟความเร็วสูงคือกระดูกสันหลังของนโยบายนี้ ถ้าไม่เกิด ใครจะมาลงทุน? ใครจะมาทำธุรกิจในประเทศ? ความสนใจก็หายไป ขีดความสามารถของประเทศที่หวังไว้จะยังมีไหม?” นายสามารถกล่าวตอนหนึ่ง
ส่วนการที่รัฐบาลยุคคสช.ปรับรูปแบบโครงการจากเดิมคือสายกรุงเทพฯ - ระยอง เป็นวิ่งเชื่อมสนามบิน 3 แห่ง ทำให้โครงการไปยากขึ้นจนเกิดปัญหาในปัจจุบันหรือไม่นั้น นายสามารถกล่าวว่า การทำให้เชื่อมสนามบิน 3 แห่ง ไม่ได้ลงทุนอะไรมาก การต่อเชื่อมกับสนามบินทั้ง 3 แห่ง เป็นการสร้างจุดขายมากกว่าด้วยซ้ำ
นายสามารถ เสนอว่า แนวทางที่เหมาะสมสำหรับโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินเท่าที่เป็นไปได้ตอนนี้คือ ถ้า ซี.พี.จะเลิกโครงการจริงๆ รัฐบาลควร เอาโครงการนี้ มาเปิดประมูลใหม่ โดยปรับแก้เงื่อนไขจากเดิมที่เปิดประมูลเฉพาะในประเทศ ก็ควรจะเปิดกว้างให้บริษัทต่างประเทศเข้ามาร่วมด้วย เพราะเป็นโครงการใหญ่ ใช้เงินลงทุนสูง
และรัฐบาลก็ควรเพิ่มสัดส่วนในการลงทุนโครงการด้วย จากเดิมที่รัฐบาลวางกรอบไว้ที่ 120,000 ล้านบาท คิดเป็น 53% ของโครงการ (มูลค่าโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินอยู่ที่ 224,000 ล้านบาท) เท่านั้น ควรขยับไปลงทุนให้ถึง 80% เพราะอย่างโครงการรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯและปริมณฑล ยกตัวอย่าง รถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงิน มีข้อมูลว่า รัฐบาลลงทุนเป็นสัดส่วนถึง 80% หรือประมาณ 90,000 ล้านบาท ขณะที่เอกชนลงทุนเพียง 10% หรือประมาณ 10,000 ล้านบาทเท่านั้น
ไฮสปีดไทยจีน ติดหล่มรับเหมาขนาดกลางรับงาน สร้างไม่เสร็จ
ส่วนโครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน นายสามารถให้ความเห็นว่า “จากที่การก่อสร้างงานโยธาแบ่งสัญญาออกเป็น 14 สัญญา ซึ่งความตั้งใจของรัฐบาลคือ ต้องการกระจายงานให้ผู้รับเหมารายกลางเข้ามามีส่วนร่วม เพื่อไม่ผูกขาดผู้รับเหมารายใหญ่นั้นก็เป็นแนวคิดที่ดีที่ลดการผูกขาดงานก่อสร้างให้แต่ผู้ประกอบการายใหญ่ แต่อีกมุมหนึ่ง การที่เอาผู้รับเหมาขนาดกลางที่ขาดเทคโนโลยีและอุปกรณ์ก่อสร้างที่ทันสมัย รวมถึงมาตรฐานการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงที่มีไม่พอ ก็อาจจะทำให้งานก่อสร้างล่าช้า ต้องไม่ลืมว่า โครงการนี้มีวิศวกรจากประเทศจีนมาดูแลคุณภาพในการก่อสร้าง ดังนั้น เมื่องานก่อสร้างที่ออกมา ยังไม่ได้มาตรฐาน ก็อาจจะมีการปรับแก้ อีกส่วนหนึ่งคือ ปัญหาการเวนคืนที่ไม่เรียบร้อยของการรถไฟฯเองด้วย ซึ่งรัฐบาลก็ควรจะมีข้อสั่งการเร่งรัดการแก้ปัญหา”
“รัฐบาลควรเอาสัญญาที่ล่าช้ามากางดู แล้วลงไปคลุกคลีเอาจริงเอาจัง ก็เชื่อว่าจะแก้ได้ แม้ว่าแต่ละสัญญาจะมีปัญหาต่างกันก็ตาม” นายสามารถกล่าว

สามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
ที่มาภาพ: Bangkok Insight
’พิพัฒน์’ โฟกัสทางคู่ อยากปิดจบรถไฟ ‘ไทยจีน’
ด้านเจ้ากระทรวงคนปัจจุบัน ‘พิพัฒน์ รัชกิจประการ’ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ชี้แจงถึงปมปัญหาดังกล่าวว่า ถ้าโครงการรถไฟความเร็วสูงไปต่อไม่ได้ ก็มีโครงการสำรองอยู่แล้ว อย่างโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินที่ปัจจุบันยังไม่แน่นอนนั้น ก็มีโครงการระบบรถไฟชานเมืองสายสีแดงส่วนต่อขยายที่พร้อมจะรองรับแทนได้ เพราะมีแผนที่จะทำต่อไปถึง จ.ฉะเชิงเทราและชลบุรีอยู่แล้ว
“ยังไม่ได้บอกว่า รถไฟความเร็วสูงสายตะวันออกจะไม่มี เพียงแต่ที่พูดไปมันคือ แผนสำรอง ถ้าสมมติไปต่อไม่ได้ เราก็เอาแผนสำรองนี้มารองรับต่อได้ เพราะเรามีสายสีแดงรอไว้แล้ว ซึ่งเราก็ทำมาแล้วส่วนหนึ่ง ที่เหลือก็รอต่อเฉยๆแค่นั้นเอง” นายพิพัฒน์กล่าว
เมื่อถามถึงแผนโครงการรถไฟความเร็วสูงในอนาคต นายพิพัฒน์ กล่าวว่า “วันนี้เอาให้ถึงหนองคาย ยังไปไม่ถึงเลย ส่วนที่สร้างอยู่ก็ไปสุดแค่จ.นครราชสีมา เท่านั้นเอง จะให้ทำตามยุทธศาสตร์ที่มี ก็ต้องดูความคุ้มค่าด้วย ถ้าเราเป็นประเทศร่ำรวย มีงบประมาณ ก็ว่าตามยุทธศาสตร์ แต่วันนี้ประเทศเงินไม่มี ต้องกู้มาทำ ถ้าทำตามแผนยุทธศาสตร์แล้วไม่มีคนมาใช้บริการ? ถ้าจะเอาให้ได้ มันก็ทำได้ นี่คือยุทธศาสตร์ แต่ไม่จำเป็นต้องเดินตาม วันนี้เราเอารถไฟทางคู่ก่อน ผลักดันให้ครบทุกภาค ภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคใต้ ภาคตะวันออก เอาตรงนี้ให้จบ นี่คือสิ่งที่เราบอกว่า ใช้ทางคู่ให้เป็นอเนกประสงค์ก่อนดีกว่า”
เมื่อถามย้ำว่า แสดงว่าวันนี้เอาแค่รถไฟความเร็วสูงไทยจีน ช่วงกรุงเทพฯ - นครราชสีมา ให้เสร็จก่อนหรือไม่ นายพิพัฒน์ กล่าวว่า แผนแม่บทหรือแผนยุทธศาสตร์ก็คือแผนแต่ต้องดูความเป็นไปได้ ดูงบประมาณด้วย ดังนั้น รถไฟทางคู่จะเป็นโครงการหลักที่รัฐบาลนี้ผลักดันก่อน

‘พิพัฒน์ รัชกิจประการ’ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
กว่า 9 ปีที่ประเทศไทยกำลังปลุกปั้น ‘รถไฟความเร็วสูง’ ให้เป็นจริง ต้องจับตากันว่า สารพัดปัญหาที่รุมเร้าไฮสปีดเทรน รัฐบาลสีน้ำเงินจะผ่าทางตัน นำโครงการนี้ไปสู่ความสำเร็จได้หรือไม่? หรืออาจจะถูกจารึกเป็นโครงการที่ล้มเหลวเหมือน ‘รถไฟฟ้าลาวาริน’ และ ‘โฮปเวลล์’ ในอดีต ต้องรอดูฝีมือ !



Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา