‘กสม.’ เผยสถิติเรื่องร้องเรียนจาก ‘เด็ก’ พบร้องเรียนเรื่อง ‘พฤติกรรมครู’ มากสุด 33.01% รองลงมา ‘ระเบียบทรงผม’ 29.17% อันดับ 3 โดน ‘กลั่นแกล้ง-บลูลี่’ 14.14%
...........................................
เมื่อวันที่ 19 พ.ย. นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า ตามที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ได้ร่วมกับกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ หรือ องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย (UNICEF Thailand) จัดทำกลไกรับเรื่องร้องเรียนที่เป็นมิตรกับเด็ก” (Child-Friendly Complaint Mechanism) ในรูปแบบเว็บไซต์ผ่านช่องทางของสำนักงาน กสม. ซึ่งเปิดให้บริการมาตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม 2569 นั้น
สำนักงาน กสม. ได้รวบรวมข้อมูลสถิติการร้องเรียนของเด็กและเยาวชนผ่านช่องทางดังกล่าวปรากฏว่า ในช่วงระยะเวลากว่า 2 เดือนที่ผ่านมา (24 สิงหาคม-13 พฤศจิกายน 2569) มีเด็กและ/หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กยื่นเรื่องร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชนมารวม 312 เรื่อง โดยเรื่องที่มีการร้องเรียนมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ (1) พฤติกรรมครู ร้อยละ 33.01 (2) ทรงผมหรือระเบียบทรงผม ร้อยละ 29.17 (3) การกลั่นแกล้งหรือบลูลี่ ร้อยละ 14.41 (4) การบริหารของโรงเรียน ร้อยละ 8.65 และ (5) การลงโทษ ร้อยละ 8.33
ที่เหลือเป็นการขอคำปรึกษาและแสดงความคิดเห็นเรื่องต่างๆ ตามด้วยประเด็นครอบครัว การถูกคุกคามทางเพศหรือถูกทำร้ายร่างกาย ความกังวลต่อข้อมูลส่วนบุคคล และปัญหาสุขภาพจิต
ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. ได้ดำเนินการโดยรับไว้เป็นคำร้องเพื่อตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน และประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนหรือประสานการให้ความช่วยเหลือไปยังหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา กรมกิจการเด็กและเยาวชน เป็นต้น เพื่อพิจารณาดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจต่อไป
“สถิติเรื่องร้องเรียนจากเด็กที่ปรากฏอาจไม่ได้สะท้อนปัญหาทั้งหมดที่เด็กๆ ต้องเผชิญยังมีสถานการณ์ความรุนแรงหรือการละเมิดสิทธิอีกหลายรูปแบบที่เด็กเป็นผู้ถูกกระทำ อย่างไรก็ดี กสม. มีความยินดีที่ได้เห็นว่าเด็กและเยาวชนกล้าหาญและลุกขึ้นมาปกป้องสิทธิของตัวเองผ่านช่องทางรับเรื่องร้องเรียนที่เป็นมิตรและปลอดภัย ซึ่งเด็กสามารถไว้วางใจได้ และเนื่องในโอกาสวันเด็กสากล ประจำปี 2569 นี้ ภายใต้แนวคิด “My day. My rights. My future” ขององค์การยูนิเซฟ
กสม. ขอสนับสนุนให้เด็ก ๆ ทุกคนในประเทศไทยได้มีสิทธิ มีเสียง และกล้าที่จะส่งเสียง ปกป้องสิทธิของตนเองและช่วยเหลือผู้อื่นที่ถูกละเมิดสิทธิไปพร้อมกัน ทั้งนี้ เด็กและเยาวชนสามารถติดต่อขอคำปรึกษาหรือส่งเรื่องร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชนทั้งที่เกิดกับตนเอง เพื่อน หรือผู้อื่นที่พบเห็นได้ ผ่านช่องทางเฉพาะบนเว็บไซต์สำนักงาน กสม. www.nhrc.or.th/child หรือโทรสายด่วน 1377 โดยไม่จำเป็นต้องเปิดเผยตัวตน” นายวสันต์กล่าว
@แนะออกแนวปฏิบัติ ป้องกัน‘เด็ก’หลุดระบบศึกษา
นายวสันต์ ยังกล่าวว่า กสม.ได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ร้องรายหนึ่ง เมื่อเดือนมิถุนายน 2569 ระบุว่า เด็กชาย ก. นามสมมติ ซึ่งเป็นบุตรของผู้ร้อง เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ของโรงเรียนเอกชนแห่งหนึ่ง (ผู้ถูกร้อง) ในเขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 มารดาของเด็กชาย ก. ป่วยหนักต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล เด็กชาย ก. ต้องช่วยดูแลอย่างใกล้ชิดจึงขออนุญาตโรงเรียนเรียนที่บ้านและได้รับอนุญาต
อย่างไรก็ตาม ระหว่างเรียนที่บ้านเด็กชาย ก. ขาดส่งงานและขาดการติดต่อเป็นเวลานาน ทำให้ไม่มีสิทธิสอบ ส่งผลให้ต้องเรียนซ้ำชั้นและถูกจำหน่ายชื่อออกจากระบบการศึกษา ผู้ร้องเห็นว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน และการที่เด็กชาย ก. ขาดส่งงานและขาดการติดต่อเป็นเวลานานควรมีครูติดตามและแจ้งให้ส่งงานอย่างละเอียดและชัดเจนมากกว่านี้ จึงขอให้ตรวจสอบ
จากการตรวจสอบปรากฏข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 เด็กชาย ก. หยุดเรียนบ่อยครั้ง เนื่องจากต้องดูแลมารดาที่ป่วยหนัก โดยเมื่อเดือนธันวาคม 2568 โรงเรียนผู้ถูกร้องได้อนุญาตให้เด็กชาย ก. เรียนที่บ้านและส่งงานทางแอปพลิเคชันไลน์ของครูได้ตลอดช่วงที่เหลือของภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ต่อมาเมื่อเดือนมกราคม 2569 โรงเรียนได้เปลี่ยนสถานะเด็กชาย ก. จากกำลังศึกษาอยู่ เป็นพักการเรียนเพื่องดจ่ายเงินอุดหนุน
เนื่องจากเด็กชาย ก. ขาดการติดต่อเป็นเวลานาน และไม่ได้เข้าเรียนในชั้นเรียนอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งเป็นไปตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการกำหนดมาตรการช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนเอกชนเป็นเงินอุดหนุนรายบุคคล พ.ศ. 2558 ต่อมาเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 โรงเรียนมีหนังสือแจ้งเด็กชาย ก. ไม่มีสิทธิสอบปลายภาคในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โดยให้ติดตามส่งงานและซ่อมเสริมเวลาเรียนกับครูประจำวิชารายวิชา แต่เด็กชาย ก. ไม่ได้ส่งงานและซ่อมเสริมเวลาเรียนทำให้ไม่มีสิทธิสอบปลายภาคทุกรายวิชาตามแนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
เพื่อเป็นการคุ้มครองสิทธิทางการศึกษาของเด็ก ในระหว่างการตรวจสอบ กสม. ได้ประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและโรงเรียนผู้ถูกร้อง โดยโรงเรียนได้จัดสอบปลายภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ให้แก่เด็กชาย ก. เมื่อเดือนมิถุนายน 2569 เพื่อไม่ให้เด็กชาย ก. ต้องกลับไปเรียนซ้ำในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใหม่ รวมทั้งออกระเบียนแสดงผลการเรียน (ปพ.1) ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ให้แก่เด็กชาย ก. แล้ว
ขณะที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ร่วมประสานให้เด็กชาย ก. เข้าศึกษาต่อระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ณ โรงเรียนบางชัน (ปลื้มวิทยานุสรณ์) สังกัดกรุงเทพมหานคร แทน ซึ่งเป็นไปตามความประสงค์ของผู้ร้องเนื่องจากโรงเรียนแห่งใหม่อยู่ใกล้บ้านเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย
กสม. เห็นว่าการกระทำของโรงเรียนเอกชนผู้ถูกร้องที่เปลี่ยนสถานะเด็กชาย ก. จากกำลังศึกษาอยู่เป็นพักการเรียน เพื่องดเบิกจ่ายเงินอุดหนุนรายบุคคลเป็นการปฏิบัติตามหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด โดยผู้ถูกร้องได้ติดตามการส่งงานอย่างต่อเนื่องและให้ความช่วยเหลือเด็กชาย ก. และออกเอกสารที่จำเป็นสำหรับเข้าเรียนต่อในโรงเรียนแห่งใหม่ให้แก่เด็กชาย ก. ซึ่งเป็นการดำเนินการโดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญแล้ว ในชั้นนี้จึงยังไม่อาจรับฟังได้ว่า โรงเรียนผู้ถูกร้องมีการละเมิดสิทธิมนุษยชน
อย่างไรก็ดี กสม. ในคราวประชุมด้านการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ได้มีข้อเสนอแนะต่อโรงเรียนผู้ถูกร้อง ให้กำหนดแนวปฏิบัติในสถานศึกษาสำหรับนักเรียนที่จำเป็นต้องเรียนที่บ้าน โดยก่อนเปลี่ยนสถานะในระบบงานทะเบียนสำหรับโรงเรียนเอกชนให้แจ้งผู้ปกครองทราบเป็นลายลักษณ์อักษร รวมถึงสื่อสารทำความเข้าใจการปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการกำหนดมาตรการช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนเอกชนเป็นเงินอุดหนุนรายบุคคล พ.ศ.2558 ในกรณีที่เปลี่ยนสถานะผ่านระบบดังกล่าว
และให้โรงเรียนผู้ถูกร้องกำหนดแนวปฏิบัติในสถานศึกษาเกี่ยวกับการติดตามหรือให้ความช่วยเหลือนักเรียนที่จำเป็นต้องเรียนที่บ้าน เพื่อให้นักเรียนได้รับความช่วยเหลือที่จำเป็นเร่งด่วนและไม่หลุดออกจากระบบการศึกษา
ทั้งนี้ ให้กระทรวงศึกษาธิการมีมาตรการจัดบุคลากรเพื่อให้คำแนะนำ ดูแลสภาพจิตใจเด็กที่มีความเปราะบางที่ต้องแบกรับความรับผิดชอบต่อปัญหาครอบครัวเกินวัย โดยไม่สามารถใช้ชีวิตเด็กหรือวัยรุ่นได้อย่างเด็กปกติทั่วไป ทำให้การเรียนตกต่ำ สับสน กังวลต่ออนาคตจนอาจพัฒนาเป็นโรคซึมเศร้าได้ด้วย

Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา