ราชกิจจาฯประกาศ 'ปากกาลดน้ำหนัก' ยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีด เป็นยาควบคุมพิเศษ เริ่มบังคับใช้ ก.ย. 2569 อย.เตือน ปชช.อย่าหลงเชื่อคำโฆษณา 'ฉีดแล้วผอม' ย้ำใครจะใช้ต้องแพทย์สั่งเท่านั้น เผยเหตุต้องรอ 180 วัน ให้ผู้ประกอบการเตรียมตัว แก้ไขฉลากและใบกำกับ
สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่ 58 ลงนามโดย นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 6 มีนาคม 2569 เมื่อวันที่ 18 มีนาคม 2569 ระบุว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 76 (4) แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2522 และมาตรา 78 แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข โดยคำแนะนำของคณะกรรมการยา ในการประชุมครั้งที่ 421-5/2567 เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2567 จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ 1 ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ 2 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (100) ของข้อ 3 แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ลงวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2521
“(100) ยากลุ่ม Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ชนิดฉีด”
อ่านประกาศ: https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/109001.pdf
จากประกาศดังกล่าว ผู้คนในสังคมเกิดคำถามว่า ยากลุ่ม Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ชนิดฉีด เป็นยาควบคุมพิเศษ ซึ่งปัจจุบันมีการโฆษณาอย่างแพร่หลายในโซเชียลมีเดีย จนเกิดความเข้าใจผิดและพูดกันติดปากว่า ปากกาลดน้ำหนัก แต่เพราะสาเหตุใดจึงยังไม่มีผลบังคับใช้ทันที ต้องรอ 180 วัน
ล่าสุดเมื่อวันที่ 19 มี.ค.2569 ภญ.สุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า การกำหนดให้มีผลถัดจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 180 วันนั้น เพื่อเป็นระยะเวลาให้ผู้ประกอบการได้เตรียมตัว เนื่องจากจะต้องทำฉลาก ใบกำกับยาใหม่ กับการจัดการสต็อกของเดิม
ส่วนที่ยกระดับการควบคุมปากกาลดน้ำหนักเป็นยาควบคุมพิเศษนี้ เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคที่ต้องการใช้ยานี้ให้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างเหมาะสม และขอยืนยันว่า การยกระดับนี้ ไม่ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยโรคเบาหวานและผู้ที่มีภาวะอ้วนที่จำเป็นต้องใช้ยา เนื่องจากยังสามารถเข้าถึงยาได้ตามปกติ แต่จะช่วยให้การใช้ยานี้มีความเหมาะสม ปลอดภัย และเกิดประสิทธิผลสูงสุด
อย่างไรก็ตาม อย.ไม่ได้นิ่งนอนใจ จากกระแสการใช้ “ปากกาฉีดลดน้ำหนัก” ที่แพร่หลายในโซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นการนำไปใช้เพื่อลดน้ำหนักในกลุ่มคนทั่วไปโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์ รวมถึงการปรับขนาดยาและวิธีฉีดด้วยตนเองนั้น อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ขอเรียนว่า ยากลุ่ม GLP-1 receptor agonists (GLP-1 RA) เช่น Semaglutide, Liraglutide, Dulaglutide, Lixisenatide และ Tirzepatide ได้รับอนุมัติให้ใช้สำหรับรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และช่วยควบคุมน้ำหนักในผู้ที่มีภาวะอ้วนภายใต้การวินิจฉัยและสั่งจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น ไม่ใช่ยาลดน้ำหนักเพื่อความสวยงาม การใช้ยาเองอย่างไม่ถูกต้องหรือหยุดยาเอง แม้ยาจะช่วยลดความอยากอาหารและทำให้น้ำหนักลดลงได้ในระยะหนึ่ง แต่อาจทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (โยโย่) และเสี่ยงอาการไม่พึงประสงค์ เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ตับอ่อนอักเสบ ไตวาย ภาวะซึมเศร้า หรือกล้ามเนื้อฝ่อลีบ และอาจเสี่ยงอันตรายรุนแรงถึงชีวิต โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว
แม้ว่าที่ผ่านมา อย. ได้จะดำเนินคดีกับผู้โฆษณาและจำหน่ายผิดกฎหมายมาโดยตลอด แต่ยังคงพบการนำไปใช้ในทางที่ผิดอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยจากการใช้ยาของผู้บริโภค กระทรวงสาธารณสุขจึงได้ยกระดับการควบคุมปากกาลดน้ำหนัก โดยออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่ 58 กำหนดให้ยากลุ่ม Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ชนิดฉีด เป็นยาควบคุมพิเศษ โดยต้องจ่ายตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น
ขอความร่วมมือประชาชน อย่าหลงเชื่อคำโฆษณาว่า “ฉีดแล้วผอม”ไม่มีวิธีลัดในการลดน้ำหนักที่ปลอดภัยและยั่งยืน การลดน้ำหนักที่ถูกต้องควรอาศัยการกินอาหารที่เหมาะสม พักผ่อนเพียงพอ ออกกำลังกายและดูแลสุขภาพจิตอย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรซื้อยาฉีดลดน้ำหนักมาใช้เอง เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ทั้งนี้ หากพบการโฆษณาหรือจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่น่าสงสัย สามารถแจ้งสายด่วน อย. 1556, Line: @FDAThai, Facebook: FDAThai หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อร่วมกันคุ้มครองผู้บริโภคไทยอย่างยั่งยืน
Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา 