
ย้อนดูคำสั่ง สมช. เปิดมิติใหม่ตั้ง “ศูนย์ปฏิบัติการ” คุมเกมความมั่นคง 24 ชั่วโมง ด้าน “คณะที่ปรึกษา” ประเดิมชงยุทธศาสตร์ดับไฟใต้ มอบ 4 ภารกิจเร่งด่วนเพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ 14 ศปก.อำเภอนำร่อง ลั่น “สันติภาพต้องมาทีหลังความปลอดภัยประชาชน”
ข่าวฮือฮาในแวดวงความมั่นคงในห้วงเดือน พ.ย. ซึ่งเป็นเดือนที่ 2 ของปีงบประมาณ 2570 ก็คือ ข่าวการจัดโครงสร้าง “ศปก.สมช.” หรือ ศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ในยุคที่มีเลขาธิการ สมช. มาจากกองทัพบก ชื่อว่า พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ หรือ “เสธ.ปูด้วง”
ไม่เพียงแค่จัดโครงสร้าง ศปก.สมช. แต่ยังได้ระดม “คนเก่ง คนเชี่ยวชาญ” งานความมั่นคงระดับกูรู มาเป็น “ที่ปรึกษา” ของ ศปก.สมช.ด้วย
“ทีมข่าวอิศรา” พาไปย้อนดู 2 ความเคลื่อนไหวนี้ เพื่อวิเคราะห์และประเมินทิศทางงานความมั่นคงของประเทศ โดยเฉพาะแนวทางดับไฟใต้ภายใต้ ศปก.สมช.

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 6 พ.ย. 69 พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการ สมช. ได้ลงนามในคำสั่งสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ที่ 153/2569 เรื่อง จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (ศปก.สมช.) เพื่อบูรณาการข้อมูลและขับเคลื่อนภารกิจตามนโยบายเฉพาะ ข้อสั่งการ หรือมติจาก สมช. นายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี ให้มีความรวดเร็ว เป็นเอกภาพ และเท่าทันสถานการณ์
โดยคำสั่งดังกล่าวอาศัยอำนาจตามมาตรา 22 แห่ง พ.ร.บ.สภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2559 กำหนดให้ ศปก.สมช. เป็นองค์กรกลางภายใน สมช. มีองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่
- พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการ สมช.เป็นผู้อำนวยการ ศปก.สมช.
- พล.อ.สิรภพ ศุภวานิช ที่ปรึกษาเลขาธิการ สมช. เป็นรองผู้อำนวยการ ศปก.สมช.(1)
- นายสรพงค์ ศรียานงค์ รองเลขาธิการ สมช. เป็นรองผู้อำนวยการ ศปก.สมช.(2)
- ผู้อำนวยการกองความมั่นคงด้านการเตรียมพร้อมและการป้องกันประเทศ เป็นเลขานุการ ศปก.สมช.
- ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ สมช.ที่ได้รับมอบหมาย เป็นผู้ช่วยเลขานุการ ศปก.สมช. 2 ราย และผู้ปฏิบัติงานของ ศปก.สมช. 1 ราย

ส่วนอำนาจหน้าที่หลักของ ศปก.สมช. คือ การจัดทำแผนปฏิบัติการตามนโยบายเฉพาะ ข้อสั่งการหรือที่ได้รับมอบหมายจาก สมช. นายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี รวมถึงบริหารจัดการข้อมูลและประสานงานภายใน สมช. หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชน อย่างมีประสิทธิภาพและทันท่วงทีตลอด 24 ชั่วโมง
ทั้งยังมีอำนาจแต่งตั้งที่ปรึกษาและคณะทำงานเพิ่มเติมได้ตามความจำเป็นและเหมาะสม โดยให้ผู้ปฏิบัติงานยึดถือ ระเบียบการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ.2544 และมาตรการความปลอดภัยด้านสารสนเทศของ สมช. อย่างเคร่งครัด
@@ คณะที่ปรึกษา ศปก.สมช.เสนอยุทธศาสตร์ดับไฟใต้
ขณะเดียวกันมีรายงานเอกสารจาก คณะที่ปรึกษา ศปก.สมช. หลังจากมีการแต่งตั้งที่ปรึกษาจำนวน 4 คน ซึ่งเกือบทั้งหมดเคยผ่านงานชายแดนใต้ และร่วมในภารกิจดับไฟใต้ในหลายๆ บริบท
อ่านประกอบ : “อักษรา - ภราดร - นันทพงศ์” นั่งกุนซือ ศปก.สมช.

สำหรับเอกสารที่เป็นข้อเสนอของคณะที่ปรึกษา ศปก.สมช. ระบุหัวเรื่องว่า “สรุปความชัดเจนและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายฯ (เฉพาะเร่งด่วน) ของนโยบายแก้ไขปัญหาพื้นที่ จชต.” ภายใต้แนวทางการสถาปนาความมั่นคงในบริบทด้านการเตรียมพร้อมและการบริหารวิกฤตการณ์ด้านความมั่นคง ซึ่งยังคงยึดหลักสันติวิธีและแนวทางพระราชทาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”
โดยวางกลไกขับเคลื่อน 2 ขาหลัก ที่ต้องเดินควบคู่กัน คือ ชุดพูดคุยสันติสุข (ระดับยุทธศาสตร์) และการสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อประชาชน โดย กอ.รมน.ภาค 4 (ระดับยุทธการ)
@@ แนะ “พูดคุยทุกกลุ่ม - ตัดท่อน้ำเลี้ยงสปอนเซอร์”

การปฏิบัติงานจะสัมฤทธิ์ผลได้ ต้องเดินหน้าครบทั้ง 3 ระดับ ดังนี้
- ระดับยุทธศาสตร์ (ชุดพูดคุยสันติสุขเป็นเจ้าภาพ) - ใช้หลักสันติวิธีสากลทำการตัดท่อน้ำเลี้ยง (สปอนเซอร์) เพื่อลดขีดความสามารถการก่อเหตุ และดำเนินการพูดคุยกับหัวหน้าขบวนการทุกกลุ่ม เพื่อโดดเดี่ยวกลุ่มนิยมความรุนแรงให้เหลือน้อยที่สุด
- ระดับยุทธการ (กอ.รมน.ภาค 4 เป็นเจ้าภาพ) - จำกัดเสรีผู้ก่อเหตุ ด้วยการประกาศ “พื้นที่ปลอดภัย 37 อำเภอ” โดยเร่งรัด พื้นที่นำร่อง 14 อำเภอ ผ่านกลไก ศปก.อำเภอ เพื่อสร้างผลสัมฤทธิ์ 7 ประการ ได้แก การแสดงอำนาจรัฐ, การสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน, การป้องปรามผู้ก่อเหตุ, การแยกแยะมิตร-ศัตรูได้อย่างชัดเจน, การบังคับใช้กฎหมายอย่างชอบธรรม, ให้ประชาชนมามีส่วนร่วมเป็นหูเป็นตา และสร้างความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ
@@ ความปลอดภัยประชาชนมาก่อนสันติภาพ!
โดยย้ำหลักการสำคัญว่า “สันติภาพต้องมาทีหลังความปลอดภัยของประชาชนเสมอ”
- ระดับยุทธวิธี (หน่วยปฏิบัติในพื้นที่เป็นเจ้าภาพ) - บังคับใช้กฎหมาย ไล่ล่า กดดัน จับกุมกองกำลังติดอาวุธอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการเข้าระงับเหตุได้อย่างรวดเร็ว ทันการณ์ สามารถจับกุมผู้กระทำผิด และขยายผลไปถึงตัวผู้บงการเพื่อนำตัวเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม
คณะที่ปรึกษา ศปก.สมช. ชี้ว่า ชุดพูดคุยสันติสุข (ระดับยุทธศาสตร์) กับการสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อประชาชน (ระดับยุทธการ) จะต้องอยู่คู่กันและดำเนินงานควบคู่กันไปเสมอ จึงจะเกิดสัมฤทธิ์ผลในการแก้ไขปัญหาเป็นรูปธรรม
@@ เน้นจับกุมผู้ก่อเหตุรุนแรง แทนการวิสามัญฯ

ส่วนงานของ ศปก.อำเภอ (ระดับยุทธวิธี) เป็นงานเร่งด่วนเฉพาะหน้าเพื่อตอบโต้ภัยคุกคาม ไม่ใช่งานรูทีนตามวงรอบงบประมาณ (เช่น การศึกษา หรือสังคมพหุวัฒนธรรม) ประกอบกับปัจจุบันกระบวนการพูดคุยสันติสุขยังไม่เปิดโต๊ะเจรจา และปัญหาข้อจำกัดด้านทรัพยากร จึงเสนอให้ ศปก.อำเภอนำร่อง 14 อำเภอ ดำเนินภารกิจเร่งด่วนไปก่อน ใน 4 เรื่อง ได้แก่
1. คุมพื้นที่ด้วยเทคโนโลยี - วางมาตรการเชิงรุกและเชิงรับ ใช้โดรนตรวจการณ์ ติดตั้งกล้อง CCTV พัฒนาข้อมูลดาวเทียม และสร้าง Dashboard บริหารวิกฤตการณ์
2. บังคับใช้กฎหมายเข้มข้น เน้นจับกุมขยายผล - โดยต้องพยายามจับกุมผู้กระทำผิดมาซักถามและสอบสวน เพื่อสาวถึงผู้บงการ แทนการวิสามัญฯ ผู้ก่อเหตุ จนทำให้ต้องไปคุยกับโจรตัวปลอมที่ต่างประเทศแทน
3. พัฒนาศักยภาพกำลังพล - บรรจุและฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เข้มแข็งพอที่จะควบคุมเหตุรุนแรงในพื้นที่รับผิดชอบได้เอง
4. ใช้ชุดมวลชนสัมพันธ์ (ชมพ.) สร้างงานข่าวกรอง - สร้างฐานมวลชนในพื้นที่ เพื่อให้บรรลุงานข่าวกรองที่มีประสิทธิภาพ
ส่วนภารกิจด้านอื่นๆ เสนอให้ดำเนินการในภายหลัง เมื่อพื้นที่ทั้ง 37 อำเภอมีความปลอดภัยอย่างแท้จริงแล้ว
@@ ความจริง 4 ประการชายแดนใต้...
ในช่วงท้ายของเอกสาร คณะที่ปรึกษา ศปก.สมช. ได้สะท้อนข้อเท็จจริงสำคัญ โดยเน้นว่า ในการแก้ไขปัญหายังจำเป็นต้องตระหนักและให้ความสำคัญกับการใช้ปัจจัยภายในประเทศเป็นหลัก โดยการสร้างภูมิคุ้มกันให้ตนเองและการพึ่งพาตนเองมากกว่าหวังพึ่งการสนับสนุนจากต่างประเทศ พร้อมระบุว่า “ความจริง 4 ประการ” ของปัญหาชายแดนใต้ ได้แก่ พื้นที่ไม่ปลอดภัย, โจรใต้มีตัวตนจริง, เจ้าหน้าที่รัฐไม่เข้มแข็ง และ ประชาชนไม่เชื่อมั่นในเจ้าหน้าที่รัฐ
ทั้งนี้ยังได้อ้างอิงแนวทางนโยบายของ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ที่เน้น “การสร้างความสงบสุขและพื้นที่ปลอดภัย” และ แม่ทัพภาคที่ 4 / ผอ.รมน.ภาค 4 ที่ระบุว่า “ทุกชีวิตมีคุณค่า ทุกพื้นที่ต้องปลอดภัย” โดยกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จไว้อย่างชัดเจนว่า หากสามารถสร้างความปลอดภัยได้ครบถ้วนทั้ง 37 อำเภอ จึงจะถือว่าสอบผ่าน 100%
