บังเอิญอย่างยิ่งที่ในวันเกิดเหตุระเบิดใน จ.สตูล ทำให้เด็กนักเรียนหญิงชายได้รับบาดเจ็บถึง 3 คน เป็นวันเดียวกับผู้อำนวยความสะดวกกระบวนการพูดคุยดับไฟใต้ เดินทางเยือนไทยพอดี
และเข้าพบ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี
บังเอิญยิ่งขึ้นไปอีก เมื่อ กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า สันนิษฐานในเบื้องต้นจากแผงวงจรระเบิดที่ยึดได้จากจุดเกิดเหตุ เพราะมีระเบิดลูกหนึ่งไม่ทำงาน พบว่ามีความเหมือนกับระเบิดแสวงเครื่องที่คนร้ายใช้ก่อวินาศกรรมห้างโกลบอล เฮาส์ ที่ปัตตานี และเหตุโจมตีงานกาชาดจังหวัด
ฝ่ายความมั่นคงจึงสรุปในชั้นต้นว่า เหตุระเบิดที่สตูลน่าจะเป็นการกระทำของกลุ่มก่อความไม่สงบจากชายแดนใต้ที่ขยายพื้นที่ก่อเหตุ หวังทำลายบรรยากาศการท่องเที่ยว และต้องการให้กระทบกับเศรษฐกิจ
ขณะที่อีกด้านหนึ่ง นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา หรือ “อาจารย์วันนอร์” ให้สัมภาษณ์ภายหลังหารือกับผู้อำนวยความสะดวกฯมาเลเซีย ส่งสัญญาณถึงโต๊ะพูดคุยดับไฟใต้อย่างมีนัยสำคัญยิ่ง
1.การพูดคุยสันติสุขรอบใหม่ คาดว่าจะเกิดขึ้นหลังจาก นายอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย เดินทางเยือนไทยระหว่าง 8-9 ธ.ค.69
2.ฝ่ายไทยเน้นย้ำว่า การพูดคุยต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย
3.เรื่องเขตปกครองตนเอง ทำไม่ได้ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ถ้าจะมีการกระจายอำนาจตามรูปแบบท้องถิ่น อย่างเช่น เมืองพัทยา ก็จะต้องมีการแก้ไขกฎหมายในหลักการของไทย
4.แสดงความคาดหวังว่าการเจรจาจะทำให้ปัญหาชายแดนใต้จบได้ ทำให้เกิดพื้นที่ปลอดภัย เหตุการณ์ต่างๆ จบภายในปี 70 ตามยุทธศาสตร์ที่คุยกันไว้
นี่คือสาระสำคัญที่สื่อสารออกมา ซึ่งไม่ต่างอะไรกับ “หมุดหมาย” และ “เงื่อนไขของฝ่ายไทย” ต่อการพูดคุยเจรจารอบใหม่
โดยเฉพาะประโยคที่ว่า “ฝ่ายไทยคงต้องเน้นย้ำว่า การพูดคุยต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ส่วนเรื่องเขตปกครองตนเองนั้นทำไม่ได้ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย”
แปลไทยเป็นไทยก็คือ ปิดประตูสำหรับข้อเรียกร้อง หรือ solution หลังจากเจรจา ให้พื้นที่ชายแดนใต้ “ปกครองตนเอง”
ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญ? คำตอบก็คือ หากพิจารณาจากสถานะของ อาจารย์วันนอร์ คือ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ซึ่งควบตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยด้วย และ อาจารย์วันนอร์ ยังได้รับมอบหมายจากนายกฯ ให้กำกับดูแลการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้แทนนายกรัฐมนตรี
ฉะนั้นย่อมกล่าวได้ว่า คำพูดของ อาจารย์วันนอร์ คือการพูดแทนผู้นำรัฐบาลไทย
ยิ่งไปกว่านั้น อาจารย์วันนอร์ ยังได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในนักการเมืองคนสำคัญระดับ “ผู้นำจิตวิญญาณ” คนหนึ่งของพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประสบความสำเร็จทางการเมืองสูงสุดในรอบหลายทศวรรษ และได้รับการยอมรับอย่างสูงในพื้นที่ ทั้งยังอาจรวมถึงกลุ่มผู้เห็นต่างจากรัฐบางส่วนด้วย
แต่สิ่งที่อาจารย์วันนอร์พูด กลับกลายเป็น “กรอบ” หรือ “เพดาน” หรือ “เงื่อนไข” การพูดคุยของฝ่ายรัฐบาลไทย ว่าหากจะพูดคุยกับกลุ่มผู้เห็นต่างจากรัฐ หรือจะเรียกว่ากลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดนก็ได้… ในเรื่องของรูปแบบการปกครอง… ฝ่ายรัฐบาลไทยยอมได้สูงสุด แค่ “การปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ”
ส่วน “เขตปกครองตนเอง” หรือ autonomy หรือ autonomous region ในแบบของอาเจะห์ ประเทศอินโดนีเซียนั้น รัฐบาลไทยไม่ยอม เพราะทำไม่ได้ตามรัฐธรรมนูญไทย
เป็นที่น่าสังเกตว่า “เขตปกครองตนเอง” คือเป้าหมายต่ำสุดของ “กลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดน” ที่ต่อสู้กับรัฐไทยมาร่วม 1 ศตวรรษ และจุดความรุนแรงรอบใหม่ตั้งแต่ปี 2547 โดยกลุ่ม BRN มีเป้าหมายสูงสุดคือ “ได้เอกราช ตั้งรัฐใหม่”
ส่วนเป้าหมายต่ำสุด แม้พวกเขาไม่เคยสื่อสารตรงๆ แต่ก็เชื่อว่า “เขตปกครองตนเอง” อาจจะเป็นแนวทางที่พอจะเจรจากันได้
แต่ในเมื่อตัวแทนรัฐบาลไทยประกาศชัดว่า สูงสุดที่ยอมได้ คือ “เขตปกครองพิเศษ” หรือ “ปกครองท้องถิ่นแบบพิเศษ” ตามรัฐธรรมนูญไทย ก็ต้องติดตามกันต่อไปว่า ฝ่ายขบวนการแบ่งแยกดินแดนจะว่าอย่างไร เพราะหากดูจากโมเดลของกรุงเทพมหานคร หรือเมืองพัทยา ยังห่างไกลจากรูปแบบ “ปกครองตนเอง” ที่พวกเขาต้องการอย่างมาก
และที่น่ากังวลใจคือ พวกเขาจะใช้การก่อเหตุรุนแรง แสดงความไม่พอใจเชิงสัญลักษณ์หรือไม่
เพราะนั่นเท่ากับการใช้ประชาชน และสวัสดิภาพของคนในพื้นที่ ตลอดจนทหาร ตำรวจ ครู และข้าราชการฝ่ายปกครอง เป็นตัวประกัน
@@ อำนาจที่ถูกจัดสรรในโมเดล “เขตปกครองตนเอง”
ยกตัวอย่าง “เขตปกครองตนเองอาเจะห์” อำนาจที่ได้รับจากรัฐแม่ คือ อินโดนีเซีย มากกว่าการปกครองท้องถิ่นทั่วไป ก็คือ
- การใช้กฎหมายอิสลาม หรือ ชารีอะห์ ซึ่งพื้นที่อื่นของอินโดนีเซียไม่ได้ยอมรับการใช้กฎหมายนี้
- ตั้งพรรคการเมืองท้องถิ่นได้ เพื่อเลือกตั้งกันเองในเขตปกครองตนเอง ไม่ต้องยึดโยงกับพรรคการเมืองระดับชาติ
- มีอิสระในการจัดเก็บรายได้ โดยเฉพาะที่ได้จากทรัพยากรธรรมชาติ หรือเพิ่มส่วนแบ่งการจัดสรรรายได้จากทรัพยากรธรรมชาติของพื้นที่ ในอัตราที่ตกลงกัน และฝ่ายปกครองตนเองพึงพอใจ เป็นต้น
