ทันทีที่เกิดเหตุระเบิดที่ จ.สตูล 2 วันต่อเนื่องกัน และเหตุการณ์ที่ 2 ในช่วงเช้าวันพุธที่ 11 พ.ย.69 หรือ วันที่ 11 เดือน 11 แรงระเบิดพุ่งเข้าใส่รถรับ-ส่งนักเรียน ทำให้นักเรียนหญิงชายได้รับบาดเจ็บถึง 3 คน
ส่งผลกระตุกให้สังคมไทยต้องหันกลับไปมองปัญหาชายแดนใต้อีกครั้ง
พร้อมๆ กับคำถามว่า เกิดอะไรขึ้น นี่คือ “เหตุป่วนใต้ขยายวง” จากพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดน ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ 4 อำเภอของ จ.สงขลา คือ จะนะ เทพา สะบ้าย้อย และนาทวี หรือไม่
หากฟังคำตอบจาก พ.อ.เอกวริทธิ์ ชอบชูผล รองโฆษก กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า ขีดเส้นใต้ได้เลยว่า “ใช่ค่อนข้างแน่”
“ฝ่ายความมั่นคงประเมินว่า การเลือกจุดเกิดเหตุบริเวณรอยต่อจังหวัด สตูล-สงขลา และ สตูล-ตรัง มีเป้าหมายเพื่อทำลายเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว ขยายพื้นที่ก่อเหตุ และแสดงศักยภาพของกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบ” พ.อ.เอกวริทธิ์ บอกเอาไว้
รองโฆษก กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า ยังให้ข้อมูลความเชื่อมโยงของเหตุการณ์ระเบิดที่สตูล กับเหตุระเบิดก่อนหน้านี้ในพื้นที่ จ.ปัตตานี โดยปะติดปะต่อจากรูปแบบและอุปกรณ์ประกอบระเบิดที่พบในที่เกิดเหตุทั้ง 2 พื้นที่
- แผงวงจรระเบิดที่เก็บกู้ได้จาก จ.สตูล มีลักษณะคล้ายคลึงกับระเบิดที่ใช้ก่อเหตุบริเวณห้างโกลบอลเฮ้าส์ (29 ส.ค.69) และงานกาชาดจังหวัดปัตตานี (ปี 68)
- เป็นระเบิดแสวงเครื่องแบบตั้งเวลาล่วงหน้า 4 วัน 8 ชั่วโมง
- จึงต้องจับตา 3 วันอันตรายนับจากนี้ เพราะอาจมีระเบิดหลงเหลือ
สำหรับเหตุผลชัดๆ ว่าเกิดเหตุช่วงนี้เพราะอะไร โดยเฉพาะที่ จ.สตูล หน่วยงานความมั่นคงยอมรับว่ายังประเมินยาก เนื่องจากมีเหตุแทรกซ้อนพร้อมกันหลายพื้นที่ในเวลาใกล้เคียงกัน ทั้งสตูล สงขลา และยะลา
แต่หากไล่เรียงเงื่อนไขที่อาจสุกงอมและกลายเป็นมูลเหตุในช่วงนี้ มี 3 เรื่องสำคัญ กล่าวคือ
1. เป็นห้วงเวลาใกล้เปิดโต๊ะพุดคุยดับไฟใต้รอบใหม่ โดยข้อสันนิษฐานนี้ถือเป็นเงื่อนไขที่มีน้ำหนักมากที่สุด
เพราะวันเดียวกันกับที่เกิดเหตุระเบิดโดนรถนักเรียนที่ จ.สตูล คือ วันพุธที่ 11 พ.ย. เป็นวันที่ผู้อำนวยความสะดวกกระบวนการพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็น อดีตผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองกลาโหมของมาเลเซีย เดินทางเยือนไทยพอดี และได้เข้าพบกับ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลปัญหาชายแดนใต้โดยตรง
ในการพบปะ มีการหารือกันถึงแนวทางการพูดคุยดับไฟใต้ และวาดหวังว่า สถานการณ์ความรุนแรงจะยุติลงภายในปี 2570 เนื่องจากทั้งผู้นำไทย และผู้นำมาเลเซียอย่าง นายอันวาร์ อิบราฮิม มีความตั้งใจ และเห็นพ้องกับฝ่ายไทย
ความเคลื่อนไหวเหล่านี้หรือไม่ที่ทำให้กลุ่มขบวนการที่อ้างอุดมการณ์แบ่งแยกดินแดน ต้องเร่งแสดงศักยภาพ เพื่อแสดงความพร้อมในการเข้าร่วมโต๊ะพูดคุย
เพราะมีข่าวมาตลอดเช่นกันว่า ฝ่ายขบวนการแบ่งแยกดินแดนก็ชิงการนำ ชิงพื้นที่กันเอง และขัดแย้งกันเอง โดยเฉพาะกลุ่ม BRN ที่พยายาม “ตีกัน” ไม่ให้กลุ่มอื่นๆ เข้าร่วมโต๊ะพูดคุย โดยย้ำกับทางการไทยว่า โต๊ะพูดคุยที่จะเปิดขึ้นใหม่ ต้องเป็นการพูดคุยระหว่างรัฐบาลไทยกับ BRN เท่านั้น ห้ามมีกลุ่มอื่นเข้ามาร่วมโต๊ะด้วย
เหตุนี้หรือไม่ที่ทำให้กลุ่มอื่นๆ ต้องขยับตัว เพราะก่อนหน้านี้ไม่นาน “กลุ่มพูโล” ของนายกัสตูรี่ มาห์โกตา และ โฆษกกลุ่มมารา ปาตานี โดย นายอาบูฮาฟิซ อัล-ฮากิม ซึ่งเป็นแกนนำคนสำคัญของขบวนการแนวร่วมปลดปล่อยอิสลามปาตานี หรือ BIPP ก็แสดงท่าทีต้องการเข้าร่วมโต๊ะพูดคุย และเรียกร้องให้รัฐบาลไทย “รีเซ็ต” กระบวนการพูดคุยใหม่ทั้งหมด ไม่จำกัดแค่ BRN กลุ่มเดียว
2.ตอบโต้เหตุวิสามัญฆาตกรรมแกนนำผู้ก่อเหตุรุนแรงระดับ “ครูฝึก” ที่ อ.ธารโต จ.ยะลา เมื่อช่วงเช้ามืดของวันจันทร์ 9 พ.ย.ที่ผ่านมา
แกนนำผู้ก่อเหตุรุนแรงรายนี้คือ นายสาอุดี ดิงอุเซ็ง ผู้ต้องหาคดีความมั่นคง 3 หมายจับ
นายสาอุดี ถูกระบุว่าเป็นแกนนำระดับ “ครูฝึก” เชื่อมโยงเหตุรุนแรงขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นข่าวดังไปทั้งประเทศ คือเหตุโจมตีป้อม ชรบ.ทางลุ่ม หรือ ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านทางลุ่ม ต.ลำพะยา อำเภอเมืองยะลา เมื่อวันที่ 5 พ.ย.62 มีผู้เสียชีวิตถึง 15 ราย และยังเกี่ยวโยงกับเหตุการณ์ฆ่าตัดศีรษะชาวบ้าน เสียชีวิตที่ อ.ธารโต เมื่อปี 2556 ด้วย
เหตุนี้จึงมีการสันนิษฐานว่า เหตุป่วนยะลาช่วงกลางคืนของวันอังคารที่ 10 พ.ย. อาจจะเป็นการก่อเหตุเพื่อตอบโต้การวิสามัญฯ นายสาอุดี เพราะพื้นที่เกิดเหตุอยู่ใน จ.ยะลา โดยเฉพาะ อ.บันนังสตา ติดกับ อ.ธารโต
3.การแต่งตั้งโยกย้าย ซึ่งปีนี้มีการเปลี่ยนตัวผู้รับผิดชอบภารกิจดับไฟใต้ในมิติต่างๆ แทบทุกด้าน
- เปลี่ยนตัวแม่ทัพภาคที่ 4
- เปลี่ยนตัวเลขาธิการ ศอ.บต.
- เปลี่ยนผู้ว่าฯ 2 จังหวัด คือ ยะลา กับปัตตานี
นี่คือ 3 เงื่อนไขที่อาจทำให้เกิดสถานการณ์ความรุนแรงในห้วงเวลานี้ โดยเฉพาะการขยายพื้นที่ก่อเหตุออกนอกสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งถูกนำไปเชื่อมโยงกับการเริ่มต้นกระบวนการพูดคุยสันติสุขรอบใหม่อย่างแยกไม่ออก
