กู้เพิ่มเป็น‘ทุนหมุนเวียน’! สินเชื่อ‘แบงก์’Q1/69 โต 0.2% ขยายตัวในรอบ 2 ปี-หนี้เสีย 2.85%

bot 19 05 26 pic

‘ธปท.’ เผยสินเชื่อ ‘ระบบธนาคารพาณิชย์’ ไตรมาส 1/69 โต 0.2% ขยายตัวครั้งแรกในรอบ 2 ปี หลัง ‘ธุรกิจขนาดใหญ่’ กู้เพิ่ม เพื่อนำมาใช้เป็น ‘ทุนหมุนเวียน’ หลังต้นทุนขยับขึ้น ขณะที่ ‘หนี้เสีย’ ทรงตัวที่ระดับ 2.85%

........................................

เมื่อวันที่ 19 พ.ค. นายสมชาย เลิศลาภวศิน ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) แถลงสรุปภาพรวมธนาคารพาณิชย์ ไตรมาส 1/2569 ว่า ระบบธนาคารพาณิชย์ในภาพรวมมีความมั่นคงและมีเสถียรภาพ โดยมีเงินกองทุนอยู่ในระดับสูงที่ 20% ส่วนเงินสำรองฯก็อยู่ในระดับสูงเช่นกันที่ 187.6% ขณะที่สภาพคล่องอยู่ในระดับสูงที่ 210.2% ซึ่งสะท้อนถึงจุดแข็งของภาคการเงินไทย โดยเฉพาะระบบธนาคารพาณิชย์ในประเทศ

ด้านสินเชื่อระบบธนาคารพาณิชย์ (รวมเครือ) ไตรมาส 1/2569 ขยายตัวได้เล็กน้อยที่ 0.2% จากระยะเดียวกันปีก่อน โดยสินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่กลับมาขยายตัวได้ ส่วนหนึ่งจากความต้องการเงินทุนหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นตามต้นทุนพลังงานและราคาวัตถุดิบของธุรกิจที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากสงครามในตะวันออกกลาง ขณะที่สินเชื่อ SMEs และสินเชื่ออุปโภคบริโภคยังหดตัวต่อเนื่อง ตามความเสี่ยงด้านเครดิตที่ยังอยู่ในระดับสูง

“นอกจากความต้องการสินเชื่อเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนแล้ว จากที่เราได้คุยกับผู้ประกอบการฯ ก็ยังมีความต้องการสินเชื่อด้านอื่นๆ เช่น สินเชื่อในเศรษฐกิจใหม่ๆ อาทิ ดิจิทัลอีโคโนมี ดาต้าเซ็นเตอร์ หรือการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานไปสู่พลังงานสีเขียว ส่วนเซ็กเตอร์ที่อ่อนแอก็จะมีมาตรการส่งเสริมให้เกิดการปรับตัว ในขณะที่ธนาคารออมสินก็มีการออกซอฟต์โลนดอกเบี้ยต่ำเข้าไปช่วยเหลือ SMEs เพื่อปิดช่องว่าง” นายสมชาย กล่าว

bot 19 05 26 p 3

นายสมชาย กล่าวว่า ด้านคุณภาพสินเชื่อ NPL (Stage 3) ไตรมาส 1/2569 ค่อนข้างทรงตัวที่ 535.8 พันล้านบาท โดยปริมาณ New NPL ชะลอลงในทุกพอร์ต และสัดส่วน NPL ต่อสินเชื่อรวมทรงตัวที่ 2.85%

สำหรับสินเชื่อ Stage 2 ปรับลดลงมาอยู่ที่ 7.0% โดยหลักมาจากกลุ่มลูกหนี้ที่เคยถูกจัดชั้นเชิงคุณภาพได้รับการจัดชั้นที่ดีขึ้น ประกอบกับลูกหนี้บางส่วนกลับมาชำระคืนหนี้ได้ โดยธนาคารพาณิชย์ยังให้ความช่วยเหลือลูกหนี้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในเชิงป้องกัน (pre-emptive) ตั้งแต่เริ่มมีสัญญาณว่าลูกหนี้มีปัญหาการชำระหนี้

ส่วนผลการดำเนินงาน กำไรสุทธิของระบบธนาคารพาณิชย์ลดลงจากระยะเดียวกันปีก่อน จากรายได้ดอกเบี้ยสุทธิที่ลดลง ตามการปรับลดอัตราดอกเบี้ยให้กับลูกหนี้สอดคล้องกับทิศทางของอัตราดอกเบี้ยนโยบายและการช่วยเหลือลูกหนี้ตามมาตรการ “คุณสู้ เราช่วย” ประกอบกับ ธนาคารพาณิชย์บางแห่งกันสำรองเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับความไม่แน่นอนจากสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง

นายสมชาย ระบุว่า ในระยะต่อไป ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและมีความไม่แน่นอนจากสงครามในตะวันออกกลางภาคธุรกิจและครัวเรือนมีความเปราะบางมากขึ้นจากรายได้ที่ลดลงและต้นทุนที่สูงขึ้น ส่งผลต่อความสามารถในการชำระหนี้ รวมถึงคุณภาพสินทรัพย์ของธนาคารพาณิชย์ จึงต้องติดตามภาวะการเงินที่ตึงตัวต่อเนื่องและความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้ SMEs และครัวเรือน

ทั้งนี้ มาตรการการลดภาระหนี้ของทางการและการสนับสนุนสภาพคล่องจากสถาบันการเงินมีส่วนช่วยบรรเทาปัญหาให้กับภาคธุรกิจและครัวเรือนกลุ่มเปราะบาง โดยหนี้ครัวเรือนต่อ GDP ไตรมาส 4/2568 ปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อย จากปัจจัยชั่วคราวทั้งการเร่งใช้จ่ายในกลุ่มสินเชื่อบัตรเครดิตและการเร่งปล่อยสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยในช่วงปลายปี

ด้าน นายสุโชติ เปี่ยมชล ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายตรวจสอบแบบจำลองและวิเคราะห์ความเสี่ยงสถาบันการเงิน ธปท. กล่าวว่า ในไตรมาส 1/2569 สินเชื่อระบบธนาคารพาณิชย์ (รวมเครือ) กลับมาขยายตัวครั้งแรกในรอบ 2 ปี จากที่ติดลบต่อเนื่องหลายไตรมาส โดยสินเชื่อฯขยายตัว 0.2% ซึ่งเป็นมาจากความต้องการเงินทุนหมุนเวียน โดยเฉพาะธุรกิจขนาดใหญ่ เพื่อนำไปซื้อสินค้าที่มีราคาแพงขึ้นจากต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้น รวมถึงการซื้อสินค้ามาตุนไว้ด้วย

“สินเชื่อที่โตขึ้น มาจากเศรษฐกิจที่คึกคักหรือไม่ ก็ตอบว่าอาจจะยังไม่ใช่ แต่เป็นผลจากต้นทุนที่เขาต้องไปซื้อของแพงขึ้น หรืออาจจะต้องตุนสินค้าเพื่อสต็อกเอาไว้ และจะเห็นได้ว่าความต้องการเงินทุนหมุนเวียน โดยเฉพาะจากธุรกิจขนาดใหญ่ เป็นปัจจัยที่ดึงให้ตัวสินเชื่อกลับมาเป็นบวกน้อยๆที่ 0.2% ในขณะที่สินเชื่อเพื่อการอุปโภคบริโภคหดตัวเล็กน้อยที่ -0.7% และสินเชื่อ SMEs ยังหดตัวต่อเนื่องที่ -0.4% จากต้นทุนด้านเครดิตที่อยู่ในระดับสูง” นายสุโชติระบุ

นายสุโชติ ระบุด้วยว่า “การที่สินเชื่อในภาพรวมกลับมาโตเป็นบวกได้ มาจากเงินทุนหมุนเวียน ซึ่งเราก็รู้ว่ามันเป็นปัจจัยจาก supply driven (การขับเคลื่อนจากฝั่งอุปทาน) ไม่ใช่มาจากกิจกรรมที่คึกคึกขึ้นมา และเราก็คงเห็นแนวโน้มอย่างนี้อีกระยะหนึ่ง เพราะสถานการณ์มันก็ยังไม่ยุติ แล้วต้นทุน เวลาปรับขึ้นไป มันไม่ค่อยลงมา ความต้องการเงินทุนหมุนเวียนคงต่อเนื่องไปอีกระยะหนึ่ง แต่คงต้องดูว่าเงินทุนหมุนเวียนไปได้ทั่วถึงหรือเปล่า”

นายสุโชติ ระบุว่า เมื่อพิจารณาสินเชื่ออุปโภคบริโภคแยกตามพอร์ตสินเชื่อ พบว่า สินเชื่อที่อยู่อาศัยขยายตัวที่ 1% จากไตรมาสก่อน (4/2568) ที่ขยายตัว 0.7% สินเชื่อส่วนบุคคลขยายตัวที่ 0.2% จากไตรมาสก่อนที่ไม่ขยายตัว และสินเชื่อบัตรเครดิตขยายตัวที่ 0.1% จากไตรมาสก่อนที่หดตัว -1.8% ส่วนสินเชื่อเช่าซื้อยังคงหดตัวต่อเนื่องที่ -7.5% ซึ่งเป็นหดตัวในอัตราที่ชะลอตัวลงจากไตรมาสก่อนที่หดตัว 7.7%

bot 19 05 26 p 4
bot 19 05 26 p 5

นายสุโชติ กล่าวว่า ด้านคุณภาพสินเชื่อ NPL (Stage 3) ไตรมาส 1/2569 โดยรวม ค่อนข้างทรงตัวที่ 535.8 พันล้านบาท โดยปริมาณ New NPL ชะลอลงในทุกพอร์ต และสัดส่วน NPL ต่อสินเชื่อรวมทรงตัวที่ 2.85% เพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากไตรมาสก่อน (4/2568) ที่สัดส่วน NPL ต่อสินเชื่อรวมอยู่ที่ 2.84%

อย่างไรก็ดี NPL Ratio ของ SMEs ปรับเพิ่มขึ้นไปอยู่ที่ 9.16% จากไตรมาสก่อนที่อยู่ที่ 9.03% ซึ่งเป็นผลจากฐานสินเชื่อที่ลดลง ส่วน NPL (Stage 3) ของสินเชื่ออุปโภคบริโภคโดยรวมทรงตัว โดย NPL (Stage 3) สินเชื่อที่อยู่อาศัยปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อยมาอยู่ที่ 3.79% จากไตรมาสก่อนที่อยู่ที่ 3.75% โดยเริ่มเห็นว่ากลุ่ม self employed ซึ่งเป็นกลุ่มที่ประกอบธุรกิจส่วนตัว รวมถึงกลุ่มที่มีรายได้น้อยกว่า 1 แสนบาท ได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจ

bot 19 05 26 p 6

ส่วนสินเชื่อ Stage 2 ปรับลดลงมาอยู่ที่ 7% จากไตรมาสก่อน (4/2568) ที่สินเชื่อ Stage 2 อยู่ที่ 7.07% อันเป็นผลจากการที่ธนาคารพาณิชย์เข้าไปให้ความช่วยเหลือลูกหนี้ ซึ่งเมื่อผ่านช่วง 3 เดือนไปแล้ว ลูกหนี้สามารถกลับมาชำระหนี้ได้ภายใต้โครงการที่ผ่อนปรนมากขึ้น ลูกหนี้ก็จะได้รับการจัดชั้นเชิงคุณภาพที่ดีขึ้น โดยเฉพาะสินเชื่ออุปโภคบริโภค ส่วนสินเชื่อ Stage 2 ของ SMEs ที่เพิ่มขึ้นเป็น 15.78% ก็เป็นผลจากฐานสินเชื่อที่ลดลง

“ถามว่าตอนนี้เราเห็นสัญญาณของความเปราะบางมากขึ้นหรือเปล่า ก็อาจจะบอกว่า ยังเห็นไม่ชัด อาจจะเห็นในบางเซ็กเตอร์ที่ได้รับผลกระทบเยอะๆ เราจะเห็นการผิดนัดชำระหนี้ไม่เกิน 30 วัน อาจจะเพิ่มขึ้นในบางเซ็กเตอร์เท่านั้น ซึ่งตรงนี้ธนาคารพาณิชย์จะยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือประคับประคอง มีการผ่อนปรน มีการเจรจา แบงก์พยายามยื่นมือเข้าไปช่วยในเชิงการป้องกัน ความน่าเป็นห่วงจึงเพลาลงไปบ้าง แต่จากสถานการณ์ที่ยังมีความไม่แน่นอนในตอนนี้ ก็คงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด” นายสุโชติ กล่าว

bot 19 05 26 p 7

สำหรับผลการดำเนินงานนั้น ในไตรมาส 1/2569 ระบบธนาคารพาณิชย์มีกำไรสุทธิ 6.4 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้นจากไตรมาสก่อน (4/2568) ที่มีกำไรสุทธิ 5.8 หมื่นล้านบาท แต่ลดลง 7.6% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว (1/2568) ที่กำไรสุทธิอยู่ที่ 7 หมื่นล้านบาท ซึ่งเป็นผลจากรายได้ดอกเบี้ยที่ชะลอลง สอดคล้องกับการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย และฐานสินเชื่อที่ลดลง อย่างไรก็ดี ระบบธนาคารพาณิชย์มีรายได้ที่ไม่ใช่ดอกเบี้ยเข้ามาชดเชย เช่น ค่าธรรมเนียม กำไรจากการตีราคา และเงินปันผล เป็นต้น

bot 19 05 26 p 8